Archive for August, 2009
Grotvandalen in de Sint Pietersberg
Posted by: | CommentsIn het hieronder vermelde stuk uit het Limburgs Dagblad worden zogenaamde ‘grotvandalen’ beschuldigd van inbreken in de Sint Pietersberg – dit wil ik natuurlijk niet goed praten. Het illegaal bezoeken van een mergelgrot is verboden en op eigen risico. Wat mij meer tegen de borst stuit is de titel van het stuk – “Grotvandalen” en het feit dat er in het verhaal diverse andere illegale activiteiten worden bij vermeld (zoals het dumpen van bouwmateriaal en resten van wietplantages, vernielingen aan auto’s, illegale vuurtjes, het crossen met brommers het op de wanden krassen) alsof het bewezen is dat dit dezelfde personen zouden zijn. Dit stelt de ‘Bergloper’ naar mijn inzien in een wel zeer negatief daglicht en dat verdient hij (of beter gezegd, verdienen wij) niet. Iedere groep heeft zijn rotte appels. De Sint Pietersberg is een groot en redelijk afgelegen gebied (zeker s’ nachts) en de nabijheid van een grote stad zorgt ervoor dat er dan mensen zijn die dit gebied gebruiken voor dingen die het daglicht niet kunnen verdragen. Frank
Bron: Het Limburgs Dagblad van vrijdag 28 Augustus 2009
Vandalen hebben de afgelopen maanden in en op de Sint Pietersberg huisgehouden. Het gaat om inbreken in het grottenstelsel, het dumpen van afval en vandalisme. Natuurmonumenten staat machteloos. Omwonenden hebben de indruk dat het s’ nachts niet pluis is op de Sint Pietersberg. Behalve van vandalisme is ook sprake van illegale overnachtingen. In de nacht van maandag op dinsdag werd een Opel in brand gestoken bij het hondenuitlaatgebied. Enkele weken geleden werd een auto van een Sint Pieternaar vernield en zin tal van autoruiten ingeslagen. Natuurmonumenten maakt verder melding van illegale vuurtjes. Ook is onlangs met brommers tussen de schapen gecrosst. Op het plateau werd een picknick set van tafel en zitjes in brand gestoken. Verder wordt op de berg veel afval gedumpt, waaronder bouwmateriaal en resten van wietplantages.
Beheerder Eduard Habets zegt dat Natuurmonumenten echt in de maag zit met nachtelijke inbraken in de Zonneberg. “Ze gaan onder meer via de ENCI-groeve naar binnen. Dan klimmen ze over de omheining en dalen via een touw af naar een gat in de groevewand, een door afgraving ontstane grotingang. Veertig meter naar binnen is zo’n gang door ons dichtgemaakt met beton, op een vleermuizen-doorgangetje na. Dat wordt dan opengebroken.” (opmerking Frank: Deze vleermuis-openingen zitten bijna allemaal op 10 tot 12 meter hoogte, dus waarschijnlijk zal deze opmerking niet juist zijn.)
Natuurmonumenten moet die ingangen weer dichtmaken, zegt Habets. “Die afdichtingen zijn er om een voor vleermuizen geschikt klimaat te realiseren. Ook voor de opschriften op de grotwanden is het goed dat de gangen zijn afgesloten. Nog afgezien van de veiligheid.”
Habets constateert dat het een sport is geworden in te breken in de grotten. “Sommigen doen op internet verslag van hun avonturen, zoals ze ook van alles op de wanden krassen. Wij begrijpen dat opsporing langs deze weg niet de hoogste prioriteit geniet bij de politie, maar voor ons is het vechten tegen de bierkaai.”
Het probleem is handhaving en toezicht. Natuurmonumenten heeft voor Zuid-Limburg vier beroepskrachten, van wie twee parttimers zijn. Per 1 januari heeft de organisatie er bovendien twee gebieden bij gekregen. Alleen als inbrekers op heterdaad worden betrapt, kan verhaal worden gehaald, aldus Habets. “Wij posten bij gelegenheid wel s’ nachts, maar bewijs maar eens dat iemand een muur heeft vernield. (Frank: Toch wordt er in dit verhaal geïnsinueerd dat dit allemaal door dezelfde personen wordt gedaan – bewijsvoering?), Voor het aanwezig zijn op verboden terrein staat slechts een boete van € 60.00. Daar laten ze zich niet door afschrikken. Daarbij komt dat vrijwillige medewerkers niet mogen verbaliseren.”
Boswachter Jo van den Heuvel constateert dat vandalisme in natuurgebieden een regionaal verschijnsel is. “Zo’n tien jaar geleden hebben we onderzoek gedaan naar criminaliteit in natuurgebieden, waarbij de Brunssummerheide hoger scoorde dan de Sint Pietersberg. In de zomer neemt het meestal toe, net als overlast van gemotoriseerd verkeer. Inbraken in mergelgrotten zijn wel iets toegenomen in vergelijking met vorig jaar. “De politie weet van het vandalisme rond auto’s, maar relativeert de intensiteit ervan, aldus een woordvoerder. “Volgens de wijkagent valt het wel mee. Let wel: het gaat dan over meldingen die bij ons sinds mart zijn binnengekomen. De Sint Pietersberg is bepaald geen hotspot voor autokraken. Wij patrouilleren er overigens wel met zekere regelmaat in nachtelijke uren.” Boswachter Van den Heuvel hoopt niettemin samen met de wijkagent in actie te komen tegen vandalen. “Op de Brunssummerheide doen we dat al.”
mergelgrotten verboden toegang
Nacht van de vleermuis
Posted by: | CommentsVleermuizen verdienen meer aandacht. Het gaat op veel plaatsen in Europa slecht met ze. Daarom initieert Eurobats jaarlijks de Europese Nacht van de Vleermuis. Ter gelegenheid daarvan organiseert de Vleermuiswerkgroep Nederland op 28 en 29 augustus vleermuiswandelingen.
Op vrijdag 28 en zaterdag 29 augustus 2009 vindt de jaarlijkse Europese Nacht van de Vleermuis plaats. Dan worden er door heel Nederland vleermuiswandelingen gehouden. Tijdens deze wandelingen wordt met bat detectors naar vleermuizen gezocht. Er wordt informatie verstrekt over de waargenomen vleermuissoorten, hun voorkomen en hun gedrag. Op sommige locaties wordt voorafgaand aan de wandeling een lezing gegeven of vinden aanvullende activiteiten plaats. Een kans voor jong en oud in heel Europa om meer te weten te komen over vleermuizen en ze zelfs te horen en te zien!
De Europese Nacht van de Vleermuis is een initiatief van Eurobats, de Europese organisatie voor de bescherming van vleermuizen (www.eurobats.org). In Nederland wordt het evenement ingevuld door de Vleermuiswerkgroep Nederland (VLEN). We werken hierbij samen met de Vereniging voor Veldbiologie (KNNV), de Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie (IVN) en veel vrijwillige excursieleiders. De wandelingen vinden voornamelijk plaats in de omgeving van bezoekerscentra.
———————————————————————————————————————
Voor Limburg is er de onderstaande excursie
door: IVN Heerlen, deelname is gratis.
Vertrek is om 20.30 uur parkeerplaats, Sportcentrum Kaldenborn (nabij klimhal Neoliet).
We gaan in het Aambos en het Caumerbeekdal met behulp van de batdetector op zoek naar vleermuizen.
Onderweg wordt er uitleg gegeven over het leven van de vleermuis.
Voor meer informatie voor de deelnemers: 045-5712609 of heerlen@ivn-limburg.nl
Bron: Vleermuis.net
Nieuwe Milieuvergunning voor ENCI
Posted by: | CommentsDat hebben Gedeputeerde Staten (GS) van Limburg dinsdag besloten. De ontwerpvergunning ligt zes weken ter inzage in verband met inspraak. Vorig jaar besliste de Raad van State dat de oude vergunning van ENCI niet meer geldig was. De provincie nam vervolgens een besluit waarin de activiteiten van ENCI tot begin augustus dit jaar gedoogd werden. GS besloten dinsdag positief op de aanvraag voor een nieuwe milieuvergunning door ENCI. Ook mag ENCI gedurende tien jaar de oven blijven gebruiken voor het maken van cement en klinkers.
Bron: www.limburger.nl
De gangen onder het kasteel van Valkenburg: Boekrecensie
Posted by: | CommentsUpdate: het boek ‘De gangen onder het kasteel van Valkenburg’ is nog te koop bij de Fluweelengrot en de Kasteelruïne in Valkenburg. Prijs € 29,95.
Afgelopen zaterdag 8 augustus ontving ik rapport nummer 2 van het Institute Europa Subterranea, met de titel ‘De gangen onder het kasteel van Valkenburg’, geschreven door Jacquo Silvertant.
Jacquo Silvertant - De gangen onder het kasteel van Valkenburg
Zoals reeds vermeld is dit reeds de 2e uitgave van een serie boeken die begon met het boek over de Valleberggroeve, door Kevin Amendt.
Ditmaal duikt auteur Jacquo Silvertant, die reeds diverse andere boeken over de Limburgse Mergelgrotten op zijn naam heeft staan, in de gangen die zich onder het kasteel Valkenburg bevinden. Het kasteel van Valkenburg is waarschijnlijk één van de meest tot de verbeelding sprekende attracties van toeristisch Valkenburg. De Kasteelruïne is al sinds het midden van de negentiende eeuw een geliefde plaats om te bezoeken. In die tijd ontstond in Valkenburg, als één van de eerste plaatsen in Europa, een nieuwe mode die de oude middeleeuwse vestingstad uiteindelijk geen windeieren zou leggen; het massatoerisme. Honderdduizenden bezochten tijdens hun verblijf in Valkenburg de Kasteelruïne, namen kennis van de rijke geschiedenis en de mysterieuze verhalen over het heldhaftige verleden, beklommen de restanten van de metersdikke muren en daalden af in de Fluwelengrot via de vermeende vluchtgangen die pas in 1937 werden ontdekt.
Al vroeg deden verhalen de ronde over de ondergrond van de burcht, waarin zich allerlei geheimzinnige ruimtes en gangen bevonden. Ruimtes waarover eigenlijk tot op de dag van vandaag slechts weinig bekend bleef.
Reden te meer voor het Institute Europa Subterranea om samen met de stichting ‘Het kasteel van Valkenburg’ de kasteelheuvel aan een hernieuwd onderzoek te onderwerpen. Mijnbouwhistoricus Jacquo Silvertant begon in 2008 aan een inventarisatie van de belangrijkste onderaardse objecten. Het resultaat is een eerste impressie van een archeologische site waar hopelijk nog veel toekomstig onderzoek zal plaatsvinden en waar zeker wat betreft de ondergrond van het kasteel nog veel spannendst te verwachten is.
Het boek is een ingebonden hardcover uitgave in een beperkte oplage. Het boek is in A4-formaat en heeft 75 pagina’s met een grote hoeveelheid unieke foto’s van toen en nu.
Er zijn in totaal 5 hoofdstukken:
- De kasteelheuvel van Valkenburg en zijn mysterieuze ondergrond
- De middeleeuwse groeve achter pand Berkelstraat 22
- Het gewelf onder de ophaalbrug van het kasteel
- Ondergrondse oorlogsvoering; De ‘vuchtgangen’ van het kasteel
- De ontginningsgeschiedenis van de Fluwelengrot
Vluchtgang kasteel valkenburg
Als liefhebber van alles wat met de Limburgse ondergrond te maken heeft, heb ik het boek dit weekend reeds tweemaal doorgelezen en vind ik het een aanrader. Dit boek heeft ook zijn waarde voor iedereen die geïnteresseerd is in de Limburgse cultuurhistorie en in het bijzonder de lokale Valkenburgse geschiedenis. Jacquo licht met zijn boek een tip van de sluier en geeft ons een kijk in bijzondere plaatsen waar de meeste van ons nog nooit zijn geweest.
Mergel als bouwmateriaal
Posted by: | CommentsEigenschappen van Kalksteen
Kalksteen (in Limburg bekend onder de naam Mergel) heeft bepaalde eigenschappen. De bruikbaarheid van kalksteen in de bouw is afhankelijk van de situatie. Wil men mergel in de bouw toepassen, dan moet moet men weten wat de goede eigenschappen zijn en niet minder belangrijk, de slechte.
Met welke eigenschappen van kalksteen moet men rekening houden:
- Hardheid
- Taaiheid
- Duurzaamheid
- Weerbestendigheid
- Druksterkte
- Soortelijk gewicht
- Porositeit
- Wateropname
Wanneer natuurlijk materiaal aan de buitenlucht wordt blootgesteld begint ook de afbraak ervan, verwering genaamd. Het tempo van afbraak is niet niet voor alle natuursteensoorten gelijk en ook de wijze van verwering verschilt. Elke kalksteen bevat bij het verlaten van de groeve een aanzienlijke hoeveelheid water. Zodra de steen aam de lucht wordt blootgesteld, zal een groot deel van dit water verdampen. Geleidelijk wordt alle water naar buiten afgevoerd. Tijdens dit proces wordt ook een zekere hoeveelheid calciumcarbonaat mee naar buiten gevoerd, die hier een harde huid vormt. (het zogenaamde patina) Hierdoor wordt de steen beschermd tegen invloeden van buitenaf en krijgt door deze patina een onvervangbare bescherming.
Aantasting van Kalksteen
De middeleeuwse bouwers lieten meestal de definitieve vorm van de steen op de bouwplaats hakken, met als resultaat dat het patina werd gevormd op alle uitwendige vormen en was uiteindelijk het hele gebouw gelijkmatig bedekt met deze harde beschermende laag. Het voordeel hiervan was dat de steen beter bestand was tegen atmosferische invloeden en het natuurlijke patina gaf het hele werk een gelijkmatige warme kleur.
Deze patinalaag is dus de beschermlaag van de steen, waardoor verwering wordt tegengegaan. De vorming van deze harde laag kan nog bevorderd worden door de steen te ‘witten’. Door het witten wordt kalkhydraat, voor een deel in opgeloste toestand, direct in de oppervlakte-porien van de steen gebracht.
Dit kalkhydraat gaat al spoedig, door opname van koolzuur uit de lucht, over in koolzure kalk en helpt zodoende krachtig mee aan de vorming van de verharde laag. Door dit voortdurend witten kan ook gewone mergel van mindere kwaliteit weervast worden gemaakt (mits in vlak werk). Zo zijn b.v. in het Belgische dorp Canne bijna alle huizen uit Canner-blok, een verwerende steen, opgetrokken. Alle huizen zijn gewit en alle, tot de oudste toe, zijn in goede toestand gebleven. Nog beter dan met kalkmelk of witsel, is het om de kalksteen aan te strijken met een zuivere oplossing van kalkhydraat, kalkwater dus, zoals men dit kan afscheppen van de kalk-kuilen.
Door de huidige verontreiniging van de atmosfeer zal iedere steen worden aangetast. Het donker kleuren van de steen kan voor een deel worden veroorzaakt door vuilaanslag. Het vuil op de steen kan waterdamp uit de lucht absorberen en dan zuur reageren en dit zuur zal dan de steen aantasten. Een belangrijke oorzaak van aantasting is ook gelegen in de aanwezigheid van zouten in de steen. Deze zouten zijn oplosbaar in water. Bij het verdampen van water worden de zouten megevoerd naar het steenoppervlak, waar ze uitkristalliseren en zo langzaam het de steen verpulveren. In de winter kan de steen, door de aanwezigheid van water in de steen, stukvriezen. Ten slotte kan de steen aangetast worden door slagregens die een schurende effekt is goed te zien bij ornamenten e.d. die met name op de weerszijde hun scherpe kanten verliezen.
Verwerking van Kalksteen
Het verwerken of metselen van mergelblokken is een materie die men nauwelijks in boeken kan terugvinden. De echte blokbrekers zijn van zeer hoge ouderdom. Hetgeen wat men er nu vanaf weet, is men te weet gekomen aan de hand van brokjes informatie die men her en der heeft opgevangen. Met name de specie-samenstelling wordt angstvallig geheim gehouden, want deze heeft een zeer grote invloed op de duurzaamheid van het eindproduct. Een te harde specielaag zal er namelijk voor zorgen dat de zouten in de steen naar buiten worden gedreven, waardoor de mergelblok wordt verwoest. Men dient er dus voor te zorgen dat de metselspecie na verharding van gelijke hardheid is of iets zachter. Het gebruik van cement bij voeg- en/of metselspecie is bij kalksteen bepaald af te raden.
Conservering van kalksteen
Kalksteen neemt veel water op, doch verliest dit ook weer vrij snel. het snel opdrogen van kalksteen kan men zeer duidelijk waarnemen bij wanden met zogenaamde speklagen. Na een regenbui begint onmiddellijk een actief drogingsproces, zodat het water vrijwel geen gelegenheid krijgt om diep in de steen te dringen. Ter bescherming van de mergel, om het indringen van het water tegen te gaan, maar ook om esthetische redenen, werden de buitenwanden voorzien van een conserveringsmiddel. Dit was in vroegere tijden ‘witsel‘ op basis van lijnolie. Deze lijnolie (een soort olieverf) is zonder twijfel een goed conserveringsmiddel, mits het elke 2 a 3 jaar wordt aangebracht.
Een meer hedendaags conserveringsmiddel lijkt waterglas te zijn. Ook bij dit materiaal moet men er zich terdege van bewust zijn, dat onderhoud, evenals bij lijnolie, om de 2 a 3 jaar dient te geschieden.
Bron: Levende stenen vanW.B.A. Hoenen
Wil je ook mergel als bouwsteen gebruiken, kijk dan ook eens hier:
Blokbreker Valkenburg
De echte blokbreker is reeds lange tijd uitgestorven
Verwering mergel Grendelpoort Valkenburg
Bij de Grendelpoort in Valkenburg is de verwering van de mergelblokken goed te zien.
mergel bouwsteen
Kalksteen is zeer goed te bewerken, zoals je op deze foto kunt zien. (Valkenburg)
Speklaag mergel en baksteen
Hier een goed voorbeeld van een speklaag. (Schimmert)
Modern gebruik van mergel als bouwsteen
Modern gebruik van mergel in Heerlen. Ook heden ten dage gebruikt men mergel als bouwsteen.
Het geeft een bijzondere uitstraling, zeker in gebruik met andere natuurstenen.
Bewerking van een raam in mergel
Hier een voorbeeld van een mooi bewerkt raam. Mergel leent zich zeer goed
voor sierlijke ornamenten. (Valkenburg)
Mergel pilaar verwering
Alles in 1 foto: verwering, zwarte uitslag door luchtverontreiniging, afgebroken sierranden,
herstelwerkzaamheden aan ornament en mergelblok. (Houtem)
