In maart 2013 verschijnt het nieuwe boek van schrijver Dennis Rijnvis. Het is een psychologische thriller over vier vrienden die in hun jeugd verantwoordelijk zijn gehouden voor de verdwijning van een meisje, maar zelf volhouden onschuldig te zijn. In een wanhoopspoging om de waarheid te achterhalen keren ze als volwassenen terug naar de plek waar ze hun jeugdvriendin kwijtraakten: de mergelgroeves in het Limburgse Savelsbos. (Met dank aan de SOK-Info)

Het boek is, zodat de gegevens over de mergelgroeves en het Savelsbos ook kloppen, door Joep Orbons “ge-proofread”. Ik ben eigenlijk wel zeer benieuwd naar een ‘Limburgse’ thriller. Zodra ik het boek gelezen heb, zal ik er een korte review over schrijven.

Details:

• Dennis Rijnvis – Savelsbos
• Paperback, 256 pagina’s
• Prijs ca. € 17.90
• ISBN 978 90 234 7994 9

The post Savelsbos, een psychologische thriller appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Vanwege meerdere aanvragen voor het boek “Caestert, een mijnbouwarcheologische erfgoedsite”, dat in 2010 door het Institute Europa Subterranea werd uitgegeven, is besloten over te gaan tot herdruk op het moment dat er minimaal 10 bestellingen zijn. Wilt u het ons aub per retourmail mededelen wanneer u geïnteresseerd bent in een exemplaar. Gezien de kleine oplage zal het boek ongeveer EUR 75,-gaan kosten. De uiteindelijke prijs wordt u tzt vooraf medegedeeld waarna u uw bestelling definitief kunt maken door overmaking van het verschuldigde bedrag. Indien u interesse heeft in een exemplaar dan kunt u dit kenbaar maken vóór 15 november 2011.

Meer info vind je via onderstaande link

Caestert een Mijnbouwarcheologische erfgoedsite

Met vriendelijke groet,

Jacquo Silvertant
secretaris

The post Herdruk “Caestert, een mijnbouwarcheologische erfgoedsite” appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Codenaam Seehahn

Geschiedenis van de Duitse onderaardse oorlogsfabrieken in Valkenburg a/d Geul

Dit najaar verschijnt van de hand van historicus Jacquo Silvertant een nieuw boek over de onderaardse oorlogsfabrieken die de Duitsers in 1944 in het Geuldal bouwden. Het toneel waarop de inhoud van het verhaal zich afspeelt, ligt inmiddels alweer ruim 67 jaar achter ons en de ooggetuigen van die donkere periode uit onze recente geschiedenis ontvallen ons langzaam maar zeker.

Het verhaal dat zij vertelden is echter waardevol genoeg om te worden bewaard en overgedragen op volgende generaties. Het Valkenburg tijdens de bezettingsjaren was een ander Valkenburg dan tegenwoordig. Een verdeelde gemeenschap die balanceerde op het snijvlak van gelaten onderwerping en collaboratie met de Duitse bezetter. Voor de Duitsers was Valkenburg en omgeving een idyllisch oord dat buiten zijn toeristische infrastructuur ook vele andere voordelen bood voor het verwezenlijken van de Duitse oorlogsplannen. Eén van die plannen betrof het bouwen van grote oorlogsfabrieken in de aanwezige mergelgroeven.

De overblijfselen ervan zijn veelal onbekend, onzichtbaar voor de achteloze voorbijganger en vooral ook onbemind als relicten uit een tijd waaraan de meeste mensen niet graag herinnerd worden. Toch maken ze deel uit van ons collectieve geheugen en hun verhaal is belangrijk genoeg om te worden verteld en gedocumenteerd. Zo is het boek ook opgebouwd. Aan de ene kant is er het historisch verhaal en andere kant zijn er de beelden. Niet alleen maar beelden van toen, maar ook beelden die ook nu nog in het straatbeeld of landschap kunnen worden waargenomen. Het zijn de plaatsen uit het verleden waaraan men vaak voorbij loopt zonder zich bewust te zijn van wat er zich heeft afgespeeld. Op zulke plaatsen krijgt men even contact met hetgeen onze voorvaders hebben meegemaakt of hebben moeten doorstaan.

Het boek is opgebouwd uit teksten die het historisch verhaal vertellen en die vooral ook de menselijke achtergronden ervan beschrijven. Naast de teksten bestaat de helft van het boek uit uniek fotomateriaal, waarbij de plaatsen van toen ook in het nu worden bezocht. In Houthem, Geulhem en Valkenburg speelde zich 67 jaar geleden wereldgeschiedenis af en slechts weinigen kennen de ware toedracht rond bijvoorbeeld de bunkers die nog steeds te zien zijn in het Geuldal tussen Geulhem en Meerssen en op het Rotspark in Valkenburg. Het rijk geïllustreerde boek is een goed voorbeeld van hoe met een combinatie van beelden en historisch bronnenmateriaal lokale geschiedenis weer tot leven wordt geroepen.

U kunt nu met korting voorinschrijven op dit bijzondere boek. Wanneer men vóór 1 november besteld kost het boek EUR 17,95 (excl. verzendkosten) in plaats van EUR 22,50. Het boek is luxe uitgevoerd in full-colour en met harde kaft en beslaat 96 pagina’s. Bestellen kan via e-mail: silvertant-erfgoedprojecten@gmail.com onder vermelding van “Codenaam Seehahn”.

Voor meer informatie of vragen kunt u mailen met de auteur Jacquo Silvertant via: silvertant.erfgoedprojecten@gmail.com

Boek Oorlogsfabrieken in Valkenburg

The post Nieuw boek onderaardse oorlogsfabrieken Geuldal appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Voorwoord door John van Schaik

Meer boeken over de mergelgrotten vind je hier

Op zondag 18 december werd het nieuwe boek van Europa Subterranea gepresenteerd. Men had ditmaal een bijzondere locatie gekozen, ‘le Moulin de Frangele’ in Eben-Emael. Een zeer karakteristieke oude watermolen die achteraf toch wel wat te klein bleek te zijn. De ‘zolder’ van het complex bleek niet berekend te zijn op het aantal bezoekers die, aangetrokken door een bijzondere ontdekking, in grote getale waren komen opdagen. Er stonden halverwege de presentatie nog steeds mensen op de trap die hier graag meer van zouden willen zien. De Bergloper tam-tam had zijn werk weer gedaan, er zou vandaag een ‘nieuwe’ groeve worden onthuld.

De presentatie begon met een voorwoord van John van Schaik, president van Europa Subterranea, die zich uitsprak over de teloorgang van de groeves door het gebrek aan toezicht en de ‘onmogelijkheid’ de groeves deugdelijk af te sluiten of te controleren.

Het afhalen van het boek werd vooraf gegaan door een presentatie van Kevin Amendt, een van de schrijvers van het hoofdstuk over de ontginningsgeschiedenis. Via een diapresentatie werden de 6 hoofdstukken die het boek rijk is besproken. Bewust liet hij hoofdstuk 5 liggen als laatste om de spanning nog wat op te bouwen, maar het feit dat zij een nieuwe groeve hadden ontdekt zorgde voor een applaus – het is natuurlijk ook een fantastische ontdekking met ‘eeuwigheidswaarde’ – de droom van iedere bergloper.

Het is niet mijn bedoeling om het boek uitgebreid te bespreken, daarvoor vind ik dat je het gewoon moet aanschaffen. Ik wil er wel mijn mening over geven, maar die vind je aan het einde van dit hoofdstuk. Het boek wordt geopend door een gedicht van Jon Hageman. Verdere hoofdstukken staan hieronder opgesomd:

1. Algemene geschiedenis van Caestert – door Jacquo Silvertant
2. Ontginningsgeschiedenis van de Caestertgroeve – KevinAmendt, Peter Jennekens en Roger Magnee
3. Historische Grafitti – Joris de Lange en Ruben Philipsen
4. Oppervlakterelicten – Jacquo Silvertant
5. De verloren groeve Ternaaien-Midden – Kevin Amendt, Thierry Giesen, Boy Kluijt, Roger Magnee en Jacquo Silvertant
6. Evenwichtsstrijd op de Belgisch-Nederlandse grens – een bijdrage van Wietske van der Want

Het boek bevat diverse duidelijke kaarten en zeer mooie foto’s van met name Bert Beckers, Roger Magnee en Peter Jennekens.

Dat de locatie niet uitermate geschikt was, bleek wel tijdens de uitreiking van het boek. Ik vind dat een uitreiking van een boek aan mede-auteurs met wat meer ‘respect’ mag gebeuren. Nu werden de boeken, mede door het gebrek aan ruimte, over de hoofden doorgegeven met als resultaat een onprofessioneel ‘gehannes’, een “Institute’ onwaardig. Dit kan bij toekomstige presentaties, die zeker nog zullen komen, zeker veel beter.

Op voorhand had ik mij verheugd op een lijvig boekwerk over de Caestertgroeve, men beloofde meer dan 200 pagina’s met full-colour foto’s. Jammer dat het boek gevuld is met 40 Engels-talige pagina’s – ik begrijp dat het Institute Europa Subterranea zich graag presenteert als grensoverschrijdende wetenschappelijke paraplu voor mijnbouwhistorie – maar deze waren voor mij niet nodig geweest. Het hoofdstuk over de “Evenwichtsstrijd op de Belgisch-Nederlandse grens” is zeer interessant, maar staat los van de Caestertgroeve. Ook de bijzondere ontdekking die wordt gedaan in hoofdstuk 5 heeft natuurlijk niets met Caestert te maken, het gaat over de ontdekking van Ternaaien-Midden.

Is het boek dan niet de moeite waard? Dat vind ik wel. Het boek staat vol met bijzonderheden – Een archiefstuk uit 1356 waarin Caestert wordt genoemd – een zeer uitvoerig en bijzonder interessant hoofdstuk over de ontginningsgeschiedenis – opschriften en inkrassingen die ik nog nooit gezien had – bijzondere ontdekkingen buiten de groeve in de helling. Ik vind het een aanwinst. Heb je nog geen eigen exemplaar, meld je dan aan via publicatiebureau.ies@gmail.com

Nu brand alweer de discussie los over het wel of niet betreden van een ‘verloren groeve’. Zo vaak wordt er geen groeve meer gevonden die de laatste 100 jaar niet meer is betreden en als je de groeve vind dan tref je vaak een smetteloze groeve aan, zonder moderne graffiti, zonder ontelbare bierblikjes en andere rommel op de grond, gewoon zoals ze toen is achter gelaten. Ternaaien-Midden is weer afgesloten en ik hoop voor altijd. Zonder controle wordt het toch een zooitje.

Lezing door Kevin Amendt

The post Caestert, een mijnbouwarcheologische erfgoedsite appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

‘Over groeve De Keel. De boven- en ondergrondse geschiedenis van een kalksteengroeve en haar omgeving’

Auteur: Luck Walschot
Met bijdragen van: Jens Köster en Rudi Dortangs
Eindredactie: Marion ZIjlema (Huis voor de Kunsten Limburg)

Informatie Groeve de Keel

Groeve De Keel is een van de grootste onderaardse kalksteengroeven op de grens van Nederland en België bij het Albertkanaal. In het boek ‘Over groeve De Keel’ (2010) wordt uitgebreid verteld over onder andere de ontstaansgeschiedenis en functies van de groeve, de verschillende delen en hun eigenaren, ontginningsmethoden, het gebruik van de groeve tijdens oorlogen en voor de champignonkweek, het huidige gebruik als natuurreservaat voor hoofdzakelijk vleermuizen en de aanleg van het Albertkanaal en de gevolgen hiervan voor groeve De Keel en de bewoners erboven. Het geheel is rijkelijk geïllustreerd met foto’s, kaarten en tekeningen.

Klik hier voor een download van de cover van het boek.

Het boek is te koop voor 29.95 euro (excl. 6 euro verzendkosten voor Nederland en België). U kunt een of meerdere exemplaren bestellen door het bedrag over te maken op rekeningnummer 1198.40.198 ten name van Stichting Ondergrondse Werken, onder vermeldeing van naam en adres. U kunt ook een mailtje sturen naar sow@home.nl.

Maquette
Bij deze publicatie is ook een maquette van groeve De Keel gemaakt. Deze uit meerdere etages bestaande maquette heeft een oppervlakte van zo’n 9 m2. De rijke geschiedenis en diverse functies van de groeve worden hierin als in een spannend jongensboek gevisualiseerd met beeld, geluid en licht.

Ingang groeve de Keel

The post Boek over groeve ‘De Keel’ appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Lees hier meer over Boeken met mergelgroeves als onderwerp

Persbericht

Het Plateau van Caestert, op de Sint Pietersberg net ten zuiden van Maastricht is een grensoverschrijdend cultuurlandschap met hoge erfgoedwaarden. Het Institute Europa Subterranea (IES) doet sinds 2007 onderzoek naar de boven- en ondergrondse relicten van de middeleeuwse bouwsteenindustrie in het gebied. Het gebied wordt begrensd door drie gewesten, namelijk Wallonië, Vlaanderen en Limburg. Hoewel er verschillende vormen van bescherming bestaan die door alle drie de gewesten afzonderlijk aan het gebied zijn toegekend, ontbreekt tot op heden een grensoverschrijdende afstemming. Het IES streeft ernaar de Sint Pietersberg op te nemen in de keten van Europese UNESCO-Geo Natuurparken om naast de natuurwaarden van de berg ook aandacht te vragen voor het mijnbouwkundig en geologisch verleden. In de toekomst zou volgens het instituut door de betrokken gewesten een meer dan wenselijke UNESCO Werelderfgoed status moeten worden nagestreefd.

Ter gelegenheid van de afronding van het onderzoeksproject van het IES wordt binnenkort in eigen beheer, maar in samenwerking met het Waalse Gewest, de gemeente Riemst en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, een boek gepubliceerd over Caestert als mijnbouwarcheologische erfgoedsite. Het boek beschrijft de algemene geschiedenis van Caestert, de ontginningsgeschiedenis van het gangenstelsel, de vele historische opschriften en inkrassingen in de groeve, de mijnbouwrelicten aan de oppervlakte, de aanlegplaatsen en het transport over de Maas, de wetenschappelijke bescherming in het verleden en de beoogde bescherming in de toekomst.

Het boek is niet in de boekhandel verkrijgbaar, maar wordt alleen uitgegeven voor geïnteresseerden die vooraf een exemplaar gereserveerd hebben (EUR 59,95). Het hardcover en mooi gebonden boek (ca. 225 pag.) wordt eenmalig rijk geïllustreerd en volledig in kleur uitgegeven. Vanwege het grensoverschrijdende karakter zullen alle teksten worden voorzien van een Engelstalige samenvatting. Het streven is dat het boek nog voor de feestdagen het daglicht ziet.

Geïnteresseerden voor het boek “Caestert, een mijnbouwarcheologische erfgoedsite” kunnen zich aanmelden via publicatiebureau.ies@gmail.com

Jacquo Silvertant
Projectleider

–
Institute Europa Subterranea

Caestert, een mijnbouwarcheologische erfgoedsite

The post Caestert, een mijnbouwarcheologische erfgoedsite appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Update: het boek ‘De gangen onder het kasteel van Valkenburg’ is nog te koop bij de Fluweelengrot en de Kasteelruïne in Valkenburg. Prijs € 29,95.

Afgelopen zaterdag 8 augustus ontving ik rapport nummer 2 van het Institute Europa Subterranea, met de titel ‘De gangen onder het kasteel van Valkenburg’, geschreven door Jacquo Silvertant.

Jacquo Silvertant - De gangen onder het kasteel van Valkenburg

Zoals reeds vermeld is dit reeds de 2e uitgave van een serie boeken die begon met het boek over de Valleberggroeve, door Kevin Amendt.

Ditmaal duikt auteur Jacquo Silvertant, die reeds diverse andere boeken over de Limburgse Mergelgrotten op zijn naam heeft staan, in de gangen die zich onder het kasteel Valkenburg bevinden. Het kasteel van Valkenburg is waarschijnlijk één van de meest tot de verbeelding sprekende attracties van toeristisch Valkenburg. De Kasteelruïne is al sinds het midden van de negentiende eeuw een geliefde plaats om te bezoeken. In die tijd ontstond in Valkenburg, als één van de eerste plaatsen in Europa, een nieuwe mode die de oude middeleeuwse vestingstad uiteindelijk geen windeieren zou leggen; het massatoerisme. Honderdduizenden bezochten tijdens hun verblijf in Valkenburg de Kasteelruïne, namen kennis van de rijke geschiedenis en de mysterieuze verhalen over het heldhaftige verleden, beklommen de restanten van de metersdikke muren en daalden af in de Fluwelengrot via de vermeende vluchtgangen die pas in 1937 werden ontdekt.

Al vroeg deden verhalen de ronde over de ondergrond van de burcht, waarin zich allerlei geheimzinnige ruimtes en gangen bevonden. Ruimtes waarover eigenlijk tot op de dag van vandaag slechts weinig bekend bleef.

Reden te meer voor het Institute Europa Subterranea om samen met de stichting ‘Het kasteel van Valkenburg’ de kasteelheuvel aan een hernieuwd onderzoek te onderwerpen. Mijnbouwhistoricus Jacquo Silvertant begon in 2008 aan een inventarisatie van de belangrijkste onderaardse objecten. Het resultaat is een eerste impressie van een archeologische site waar hopelijk nog veel toekomstig onderzoek zal plaatsvinden en waar zeker wat betreft de ondergrond van het kasteel nog veel spannendst te verwachten is.

Het boek is een ingebonden hardcover uitgave in een beperkte oplage. Het boek is in A4-formaat en heeft 75 pagina’s met een grote hoeveelheid unieke foto’s van toen en nu.

Er zijn in totaal 5 hoofdstukken:

• De kasteelheuvel van Valkenburg en zijn mysterieuze ondergrond
• De middeleeuwse groeve achter pand Berkelstraat 22
• Het gewelf onder de ophaalbrug van het kasteel
• Ondergrondse oorlogsvoering; De ‘vuchtgangen’ van het kasteel
• De ontginningsgeschiedenis van de Fluwelengrot

Vluchtgang kasteel valkenburg

Als liefhebber van alles wat met de Limburgse ondergrond te maken heeft, heb ik het boek dit weekend reeds tweemaal doorgelezen en vind ik het een aanrader. Dit boek heeft ook zijn waarde voor iedereen die geïnteresseerd is in de Limburgse cultuurhistorie en in het bijzonder de lokale Valkenburgse geschiedenis. Jacquo licht met zijn boek een tip van de sluier en geeft ons een kijk in bijzondere plaatsen waar de meeste van ons nog nooit zijn geweest.

The post De gangen onder het kasteel van Valkenburg: Boekrecensie appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Meer weten over de mergelgrotten van Valkenburg: Rondleidingen Mergelgrotten

“De gangen onder het kasteel van Valkenburg” Een nieuwe publicatie van het Institute Europa Subterranea

Het Institute Europa Subterranea (IES) vormt een grensoverschrijdend Europees netwerk van mijnbouwhistorici. Sinds 2008 publiceert het instituut onderzoek van haar leden in een reeks van wetenschappelijke rapporten die toegankelijk zijn voor een groot publiek van geïnteresseerden. De nadruk in de reeks ligt op regionale onderwerpen die als doel hebben niet alleen de plaatselijke bevolking te informeren over relicten van oude mijnbouw, maar ook internationaal bij te dragen aan een kennisuitwisseling binnen het vakgebied. Het IES organiseert jaarlijks een internationaal symposium over archeologische mijnbouwgeschiedenis. Bij die gelegenheid verschijnt 1x per jaar een uitgebreid jaarboek met daarin het onderzoek van haar leden.

Begin juli 2009 verschijnt het 2e onderzoeksrapport van het IES, dat ook nu weer een Valkenburgs tintje heeft. In de zomer van 2008 verscheen het 1e rapport over de geschiedenis van de Vallenberggroeve in Sibbe (uitverkocht).
Sinds mensenheugenis torent het kasteel van Valkenburg boven het mergelstadje uit. De zetel van de heren van Valkenburg vormde ooit één van de machtigste militaire bolwerken tussen Rijn en Maas. Juist vanwege zijn strategische sleutelpositie was de burcht een geliefd object voor belegeraars, maar slechts weinigen zijn er ooit in geslaagd om het kasteel in te nemen. Uit de 13e eeuw stammen de verhalen van Walram en zijn spookridders, die het ene moment vanaf de burcht de vijand bestreden en even later vanuit het open veld de vijand in de rug aanvielen. Pas aan het begin van de 20ste eeuw werd duidelijk hoe Walram hem dat flikte. Onder het kasteel bleek een netwerk van tunnels te liggen die onder de vijandelijke linies heen liepen en die het Walram dus mogelijk maakte om achter de linies te geraken. De gangen staan sindsdien bekend als ‘vluchtgangen’. Een term die niet helemaal juist is, omdat er ook door de vijand gangen werden gegraven tot onder het kasteel met als doel de muren en torens te ondermijnen. Er was zelfs sprake van een soort ondergrondse oorlogsvoering. Naast de vluchtgangen zijn er nog meer mysterieuze ruimten in de kasteelheuvel. Kerkers, kazematten en tombes en er is zelfs sprake van een voorhistorische grot met rotstekeningen in de flanken van de heuvel. In 1984 werd langs de Berkelstraat een geheimzinnig onderaards gangenstelsel ontdekt waar de kasteelheren hebben geprobeerd een ondergrondse verbinding te maken tussen het stadje en de burcht. In 2008 werd deze groeve door het Institute Europa Subterranea onderzocht toen de gangen toevallig bij bouwwerkzaamheden weer bloot kwamen te liggen.

Historicus Jacquo Silvertant schreef het 2e rapport van het IES met de titel, “De gangen onder het kasteel van Valkenburg”. Geïnteresseerden kunnen dit boek nu tot 1 juni 2009 tegen gereduceerde prijs vooruit bestellen. Inwoners van de Gemeente Valkenburg a/d Geul krijgen tevens het boek gratis thuis bezorgd. Het boek wordt aanvankelijk in beperkte oplage uitgeven.

Het boek is luxe uitgegeven met harde band, ingebonden en geheel in kleur. Rijk geïllustreerd met bijzondere foto’s van plaatsen die normaal niet toegankelijk zijn voor het publiek.

Het boek kan worden besteld via e-mail: publicatiebureau.ies@gmail.com

Boekgegevens:

Band: Hardcover, ingenaaid
Druk: Full colour
Pagina’s: 60 pagina’s
Prijs: EUR 25,- (normaal 29,95) exclusief verzendkosten.

Boek-onderaardse-gangen-kasteel-valkenburg

The post De onderaardse gangen van Kasteel Valkenburg appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Op 23 december is het precies 50 jaar geleden dat de Roosburg in Zichen instortte. Daarbij kwamen 18 mensen om het leven. Jean Geelen en Vital Medaerts maakten er een film en een boek met unieke foto’s over.

Het onderstaande interview met Vital Medaerts komt uit nieuwsblad.be:

‘Ik vertrek, want ik heb honger’

Film en boek over dodelijke instorting mergelgroeve de Roosburg

Vital Medaerts (84) was reeds een halve eeuw geleden krantenmedewerker en maakte de traumatische nasleep van de ramp van dichtbij mee. Jean Geelen (52) was toen nog een peuter, maar hij is al jaren gefascineerd door de geschiedenis van de gemeente Riemst. Twee jaar geleden gingen ze samen met zes overlevenden en enkele reddingswerkers en dorpsbewoners terug naar de plaats van de catastrofale instorting.

‘Het was een zeer emotionele ervaring’, zegt Jean Geelen. ‘Enkele ervaren grottenlopers gidsten ons. De confrontatie met de verwoesting was beklijvend, want het neergestorte puin lag er nog zoals vijftig jaar geleden. De slachtoffers werden bedolven onder een verwoestende massa van 700.000 kubieke meter mergelblokken en mergelzand. Er waren eerder al instortingen, maar die gebeurden altijd in verticale richting. Nu was er een soort domino-effect van horizontaal vallende wanden en pijlers.’

Dat het zover kon komen, lag in eerste instantie aan de eeuwenlange mergelwinning in de ondergrond van Zichen-Zussen-Bolder, waar reeds in de dertiende eeuw blokken werden uitgehouwen als bouwmateriaal. Dat had twee voordelen: het was een goedkope én goed isolerende grondstof. De ongecontroleerde exploitatie leidde tot een ondermijnd gebied van bijna 130 hectaren. Vanaf het begin van de twintigste eeuw werden de reusachtige krochten vanwege de constante temperatuur en vochtigheidsgraad gebruikt voor de champignonteelt. Zo’n twintig bedrijven uit de buurt deden forse investeringen om er hun kweekbakken en compostinfrastructuur te installeren.

‘Op die fatale 23ste december waren er zo’n honderd mensen in de Roosburg’, preciseert Vital Medaerts. ‘Ze waren vroeg begonnen met de pluk omdat de vraag naar champignons in de kerstperiode groter was dan anders. Sommigen waren ongerust omdat er mergelblokken uit het plafond gevallen waren en omdat de papiertjes op de barsten – die werden daarop geplakt om de beweging van de berg te kunnen volgen – gescheurd waren. Toch werd er gewerkt alsof er niets aan de hand was, want er moest geld in de la komen. Voor heel wat van die mensen was champignons plukken een bijverdienste. Vaak waren dat bouwvakkers en boeren omdat die in de winter meer vrije tijd hadden, maar ook tieners. Meisjes die spaarden voor een nieuwe jurk of jongens voor een fiets, bijvoorbeeld. Het jongste slachtoffer, Jeanke Beusen uit Zussen, was amper zestien. Een groot aantal plukkers werkte in de schemerzone van de illegaliteit, want ze waren niet ingeschreven. Er was nauwelijks een wettelijk kader.’

De ramp van de Roosburg maakt op een manifeste wijze duidelijk hoe groot de impact van het toeval – anderen spreken van het fatum – op een mensenleven kan zijn.

‘Normaal gingen de plukkers rond negen uur naar een andere grot voor het ontbijtkwartier. Eugène Nelissen vertrok een kwartiertje vroeger. Ik heb veel te grote honger, zei hij. De man dankte zijn leven aan die plotse beslissing. Niet alleen bij de overlevenden, maar ook bij de slachtoffers vind je ongewoon pakkende verhalen. Mathieu Vanherf zou tien dagen na de ramp trouwen met Maria Darcis. Op de dag van het huwelijk vonden redders zijn jas en knapzak. Jean Jongen werkte nog maar enkele maanden in de mergelberg. Zijn ouders en zus Maria smeekten hem om ander werk te zoeken, maar in de grotten mocht hij van champignonkweker Gerard Kinet, die een van de vier grote bedrijven in de Roosburg had, met de jeep rijden. Dat was zijn grote droom. Zijn moeder stierf vier maanden na de ramp van verdriet.’

De reddingswerken kwamen onmiddellijk op gang. Mijningenieurs, politie en rijkswacht, het Rode Kruis en het leger, brandweerlui, mijnwerkers van Waterschei, verplegers, arbeiders met reusachtige putboren: in de barre koude en sneeuw werd met man en macht gewerkt om de slachtoffers te bevrijden. Gouverneur Louis Roppe volgde de werken op de eerste rij. Koning Boudewijn en de toenmalige prins Albert daalden nog de dag zelf in de grotten af. Exact op de plek waar zij ‘s middags stonden, was er ‘s avonds een nieuwe instorting. Slechts zeven slachtoffers werden teruggevonden.

Op 6 maart 1959, tien weken na de ramp, werden de reddingswerken stopgezet. Elf lijken liggen nog altijd onder het puin. ‘Met de technische middelen van vandaag moet het mogelijk zijn om ze op te graven, maar enkele families hebben expliciet gezegd dat ze dat niet willen’, zegt Jean Geelen. ‘Zij beschouwen de Roosburg als een natuurlijke rustplaats. Zij weten waar hun verongelukte familieleden zich bevinden. Dat is een andere situatie dan wanneer iemand spoorloos verdwijnt.’

Na de ramp klaagde volksvertegenwoordiger Wirix in het parlement de gebrekkige veiligheidswetgeving aan, maar na een onderzoek van het parket van Tongeren naar de oorzaken werd niemand verantwoordelijk gesteld voor de dood van achttien mensen. ‘De uitbaters waren in orde met de wetgeving van toen, maar die stelde nauwelijks wat voor’, verduidelijkt Vital Medaerts. ‘De inspecties werden gedaan door mensen die de grotten totaal niet kenden. Verdunde pijlers werden verstevigd met mergelblokken en baksteen, maar daar werden totaal geen bouwkundige berekeningen voor uitgevoerd. Na de ramp werd de ondergrondse teelt opgegeven. Voor de getroffen families was dat absoluut geen troost.’

De film wordt op 23 december voor het eerst vertoond. Het boek en de dvd zijn vanaf dan te koop

The post De Roosburg ramp – nieuw boek en DVD appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Update: Op dit moment is het boek uitverkocht. Of er nog een herdruk komt is onbekend, maar ik kan mij zo voorstellen dat er bij genoeg interesse wel mogelijkheden zijn.

Afgelopen zaterdag, 13 september, was de presentatie van het boek over de Vallenberggroeve door Kevin Amendt. Kevin is bij de meeste van ons berglopers wel bekend als enthousiast onderzoeker, gids van de Gemeentegrot en

Het Boek:

De volledige titel is: “De Vallenberggroeve, Genese van de Middeleeuwse mergel- bouwsteenontginning in Sibbe.”
Het is een wetenschappelijk rapport van het Institute Europa Subterranea – nummer 1, dus we kunnen in de toekomst nog meer publicaties verwachten.
Het is een boek op A4 formaat in full color met 64 pagina´s, voorzien van vele mooie foto´s en plattegronden.

De Vallenberggroeve staat bekend als een van de oudste groeves in dit deel van Zuid-Limburg en het boek concentreert zich dan ook op de bouwsteenwinning van de middeleeuwse blokbreker in deze groeve.
Zeer interessant is zijn uitleg over de ‘Diagonal werkwijze’ (een vorm van mergelwinning) – de werkwijze werd buiten de Vallenberggroeve alleen nog maar in de Gemeentegrot aangetroffen.

Het is verder niet mijn taak het boek hier uitgebreid te bespreken, zorg ervoor dat je ook een exemplaar te pakken krijgt, het is zeer de moeie waard.

De boekpresentatie:

Deze werd gehouden in het ‘Streekmuseum Land van Valkenburg’. De opkomst was groot te noemen, ik zag diverse bekende maar ook onbekende gezichten.
De presentatie werd geopend door John van Schaik, hij is de voorzitter van Institute Europa Subterranea (I.E.S.) Daarna kwam wethouder Dauven aan het woord, die tevens de officiele uitreiking verzorgde.
Tenslotte kwam de schrijver zelf aan het woord. Je merkt wel aan Kevin dat hij in de Gemeentegrot werkt, als een volleerd gids bracht hij nogmaals de belangrijkste punten van het boek naar voren en bedankte iedereen voor de getoonde interesse.

Voor die mensen die het boek nog niet hebben; Het is nog in beperkte oplage te verkrijgen bij ‘Geurts IJzerwaren’ in het centrum van Valkenburg. (L. van de Maesenstraat 2 – Tel: 043-6012416)

The post Boekpresentatie: De Vallenberggroeve, door Kevin Amendt appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.