Bron: www.rijksoverheid.nl

De kalksteengroeves van de Cannerberg in Maastricht zijn vandaag door Defensie overgedragen aan Stichting Limburgs Landschap. Vanuit de berg bewaakte de NAVO tijdens de Koude Oorlog het luchtruim boven Europa. Na een jarenlange saneringsoperatie vanwege milieuverontreiniging hoopt de stichting met de groeve een deel Koude Oorlogsgeschiedenis te ontsluiten voor het publiek.

De mergelgroeve bij Maastricht  werd in 1954 door het toenmalige Ministerie van Oorlog gehuurd van de stichting. Voor een periode van 50 jaar huisvestte het een verbindingscentrum en hoofdkwartier van de NAVO.

Schoonmaakoperatie

Met het einde van de Koude Oorlog kwam deze functie ten einde. Het bondgenootschap verliet de Cannerberg in 1993, waarna een omvangrijke vervuiling aan het licht kwam. Vooral de aanwezigheid van asbest leidde tot beroering. De schoonmaakoperatie vanuit Defensie duurde 7 jaar.

Markant gangenstelsel

Nu de Stichting Limburgs Landschap weer beschikt over de Cannerberg, wil zij het graag openstellen. Dan kan ook het publiek kennismaken met de markante en kenmerkende zaken in het gangenstelsel van de vroeger zo ‘geheime’ bunker.

Oude filmbeelden van o.a.:

• De winning van mergel uit de Sint Pietersberg te Maastricht voor de productie van cement door de ENCI.
• dmv explosies worden delen opgeblazen, waarna ze in vrachtwagens worden geladen.
• Hoeve Lichtenberg op de rand van de afgraving.
• Greetje Blanckers woont als één van de laatste grotbewoners in een grot.
• In de mergelgangen van de Sint Pietersberg/Slavante, bevinden zich oude wandtekeningen van 1487
• De Negendrup
• Champignonkwekerijen en vleermuizen in hun winterslaap – En dus niet zo storen zoals op de beelden nog wordt vertoond!

Herfstvakantieactiviteit (2011) (voor kinderen én volwassenen) in het Natuurhistorisch Museum Maastricht

Deze herfstvakantie ben je op twee middagen welkom in het Natuurhistorisch Museum Maastricht om die gele kalksteen die we hier als “mergel” kennen eens van héél dichtbij te bekijken. Onder de microscoop blijken al die korreltjes de resten te zijn van fascinerend mooie kleine zeediertjes. De allermooiste vondsten mag je natuurlijk mee naar huis nemen!

Dinsdagmiddag 25 oktober en donderdagmiddag 27 oktober 2011 van 14:30 – 16:30 uur in het leslokaal van het museum. Je hoeft niet per se om 14:30 al binnen te zijn; op een ander moment binnenlopen kan ook.

Natuurhistorisch Museum Maastricht

Adresgegevens

In een van de meest sfeervolle stukjes van monumentenstad
Maastricht treft u het Natuurhistorisch museum aan op het
De Bosquetplein 7. Dit intieme pleintje ligt in het verlengde
van de Grote Looiersstraat.

Post-adres:
De Bosquetplein 6-7
6211 KJ Maastricht

Bezoek-adres:
De Bosquetplein 7
6211 KJ Maastricht
Telefoon: 043 350 54 90
Fax: 043 350 54 75
E-mail: museum@maastricht.nl

Bron: MaastrichtUnderground

Heb je al eens een heks in het echt gezien? Verkleed je als heks (mag wel, hoeft niet!) en maak een tocht in de grotten Zonneberg. Want in deze grotten wonen nog twee heuse toverkollen . Onze gids Paul weet waar ze verstopt zitten en laat je graag hun schuilplek zien. Kom op 30 oktober maar langs als je durft en beleef het spannende heksenavontuur!

• Datum: 30 oktober van 16:00 tot 16:45 uur, van 17:00 tot 17:45 uur en van 18:00 tot 18:45 uur.
• Start: Ingang Zonneberg
• Prijs: € 4,50
• Leeftijd: 4 t/m 11 jaar
• Online boeken: start 16:00, 17:00, 18:00

Halloween Zonneberg Maastricht

Bron: Maastricht Underground

Mergelweekend Maastricht

Wist je dat in 1972 de laatste bewoner uit de grotten van de Sint Pieterberg vertrok? Weet jij hoe mergel werd gewonnen door de ENCI? Ga op 22 en 23 oktober tijdens het Mergelweekend Maastricht naar de plekken waar het allemaal begon in en rondom de Sint Pietersberg en neem deel aan diverse themarondleidingen. Met een speciaal passe-partout krijg je toegang tot vele ontdekkingstochten. Bekijk een heus onderaards museum in de Jezuïtenberg of loop met een carbidlamp naar de plaats waar ooit De Nachtwacht van Rembrandt opgeborgen lag.

Ga op 22 en 23 oktober tijdens het Mergelweekend Maastricht naar de plekken waar het allemaal begon in en rondom de Sint Pietersberg en neem deel aan diverse themarondleidingen. Met een speciaal passe-partout krijg je toegang tot vele ontdekkingstochten. Bekijk een heus onderaards museum in de Jezuïtenberg, ontdek hoe mergel werd gewonnen door de ENCI of loop met een carbidlamp naar de plaats waar ooit De Nachtwacht van Rembrandt opgeborgen lag.

De Passe-partout bestaat uit een uitgeschreven wandelroute, entree vouchers voor de 4 deelnemende locaties en een plattegrond. Let op niet alle locaties zijn qua tijdsplanning op 1 dag te bezoeken. De passe-partout is 2 dagen geldig. Alle rondleidingen zijn onder leiding van ervaren gidsen en volgens tijdschema. Toegang op eigen gelegenheid is niet mogelijk.

De wandelroute brengt u langs alle deelnemende locaties. Aan de hand van het tijdsschema, de afstand tussen de locaties te voet, kunt u uw eigen route plannen. Gaat u per fiets dan zijn de locaties snel onderling te verbinden. Per auto is natuurlijk ook mogelijk, alle locaties beschikken over parkeergelegenheid. De lange uitgeschreven wandelingen kunt u op alle locaties laten starten. Hoe u loopt is afhankelijk van het aantal locaties die u wilt bezoeken. Voorbereiding is noodzakelijk. Onderweg zijn er veel horeca gelegenheden die u kunt bezoeken maar zelf een picknick organiseren in de vrije natuur, dat kan ook.

Start: Diverse locaties, o.a. ENCI groeve, Jezuïtenberg, grotten Zonneberg en Noord.

• Prijs: Passe-partout (2 dagen geldig):
• Volwassenen € 15,- p.p.
• kinderen 4- 12 jaar € 10,- p.p.
• kinderen tot 4 jaar gratis.
• Losse kaarten per rondleiding vanaf € 5,- p.p. (ter plekke te koop)
• Leeftijd: geschikt voor alle leeftijden

Boek online: Passe Partou Mergelweekend Maastricht

Bijzonderheden: Tickets/passe-partouts vooraf te verkrijgen bij VVV Maastricht ’t Dinghuis, Kleine Staat 1 – info@vvvmaastricht.nl / T: +31(0)43 325 21 21.

Overzicht rondleidingen deelnemende locaties:

• Jezuïetengrot: Zaterdag om 10.00, 12.00, 14.00 en 16.00 uur
• Duur: 1 uur Zondag gesloten!!

• ENCI: Zaterdag en zondag om 10.30 uur en 13.00 uur.
• Duur: 1.5 uur

• Grotten Zonneberg: Zaterdag en zondag om 12.50 uur, 13.50 uur en 14.50 uur
• Duur: 1 uur

• Grotten Noord: Zaterdag en Zondag om 11.00 uur, 12.30 uur, 14.00 uur en 15.30 uur
• Duur: 1 uur

Overzicht afstanden:

• De afstand Jezuïetenberg – ENCI legt u in 60 minuten recreatief wandel tempo af.
• De afstand ENCI- Buitengoed Slavante legt u in 20 minuten af.
• De afstand uitgang Zonneberg- Chalet Bergrust legt u in 30 minuten af.
• De afstand uitgang Noord – parkeerplaats Chateau Neercanne ( eindpunt) legt u in 45 minuten af.

Kom binnen tijdens het mergelweekend Maastricht 2011

Misschien handig om te vermelden dat het hier niet om een persbericht gaat, maar om een bericht gestuurd aan SOK/RRB leden en dus alleen voor hen bedoelt is. Mensen die niet zijn aangesloten bij deze organisaties kunnen NIET reageren.

(Met dank aan Rob)

Op 29 april 2011 lanceren de gemeente Maastricht en Natuurmonumenten de website SintpietersbergMaastricht.nl

Met deze website willen beide partijen de inwoners van Maastricht beter informeren over de ontwikkelingen op de Sint-Pietersberg. Geïnteresseerden kunnen zich op de site ook opgeven voor een digitale nieuwsbrief over de ontwikkelingen op de berg. Daarnaast is er op zondag 22 mei een speciale informatiewandeling in het gebied.

Informatie gebundeld
Maastrichtenaren genieten al sinds mensenheugenis van de Sint-Pietersberg. De gemeente en Natuurmonumenten investeren in de berg zodat de cultuurhistorie en het unieke landschap behouden blijft voor toekomstige generaties. Bezoekers van de website krijgen door tekst en beeld meer duidelijkheid over het aanzien van de berg in de nabije toekomst. Op de website is antwoord te vinden op de meest gestelde vragen rondom de uitvoering van de plannen. Met de komst van de website en nieuwsbrief kunnen geïnteresseerden sneller en op één centrale plek informatie vinden over de plannen.

Informatiewandeling
Naast de website organiseren gemeente en Natuurmonumenten op zondag 22 mei een informatiewandeling. Wie de wandelroute volgt komt langs een aantal markante punten die een belangrijk onderdeel vormen van de plannen. Bij deze punten geven de gemeente, Natuurmonumenten en andere partners informatie over de verschillende onderdelen van de plannen. Tevens is het mogelijk om vragen te stellen aan medewerkers van betrokken organisaties.

Kwaliteitsimpuls Sint-Pietersberg
Sinds 2008 werken de gemeente en Natuurmonumenten aan een kwaliteitsimpuls voor de noordkant van de berg (omgeving Fort). Hierdoor krijgt het historische fort weer haar oude allure terug. De aanleg van een ‘natuurtransferium’ zorgt voor een duidelijke entree van het gebied. Deze centrale parkeervoorziening voorkomt dat auto’s in het natuurgebied geparkeerd worden. Ook de aanleg van een stadsweide en de verplaatsing van het hondenlosloopgebied horen bij het herinrichtingsplan. Aan de andere kant van de berg werken Provincie, Gemeente, ENCI, Natuurmonumenten en Stichting Sint Pietersberg Adembenemend aan de transformatie van het ENCI-terrein. Hierdoor groeit het huidige industriegebied van de ENCI uit tot een plek waar de natuur en recreatie centraal staan.

Investeren in uniek erfgoed
De Sint-Pietersberg is een uniek gebied in Maastricht. De berg biedt voor veel Maastrichtenaren een heerlijke plek om te ontspannen en te genieten. Het afwisselende landschap biedt prachtige vergezichten over de Maas, de Jeker en de stad. Er komen bloemen en dieren voor die nergens anders in Nederland te vinden zijn. Het rijke verleden van de berg is nog steeds voelbaar door de aanwezigheid van de monumentale hoeves, het indrukwekkende verdedigingswerk Fort Sint Pieter en het cultuurhistorisch landschap. Om te kunnen blijven genieten van dit stukje Zuid-Limburg, nu en in de toekomst, is het nodig om te investeren in het gebied.

Bron: www.reisreporter.be

Verzamelpunt Grotten Noord

Wat veel mensen niet weten is, dat een groot gedeelte van de culturele erfenis van Maastricht zich onder de grond bevindt. Hier kan je, op avontuurlijk wijze, minstens evenveel historische schatten ontdekken. Bijzondere ondergrondse evenementen in oktober zijn ‘Oktober Mergelmaand’ en het avontuurlijke Halloween.

Oktober Mergelmaand

Mergel, de stad Maastricht en de provincie Limburg zijn er op vele manieren mee verbonden. Vanaf vandaag staat mergel een maand lang in de schijnwerpers tijdens de jaarlijkse Oktober Mergelmaand! In Maastricht komen de vele facetten van deze voor Limburg zo belangrijke steen aan bod. Zo zullen er diverse workshops mergelbewerking, lezingen, excursies, rondleidingen en tentoonstellingen plaatsvinden voor jong en oud! Ook zijn er diverse onderaardse gangenstelsels te bezoeken onder leiding van een gids. Tijdens de herfstvakantie worden er tevens speciale mergelactiviteiten voor kinderen aangeboden.

Tips:

• Rondleidingen in de grotten van de Sint Pietersberg In de Sint Pietersberg, ten zuiden van Maastricht, is door de mergelwinning een uitgestrekt doolhof van gangen ontstaan. De wanden en plafonds geven informatie over de manier waarop de ‘blokbrekers’ gewerkt hebben.

• 9; 10 en 23; 24 oktober 2010: Ondergronds Kerkenpad – Grotten Zonneberg. Je bezoekt restanten van een (vermoedelijke) schuilkapel uit de Franse tijd, ziet een levensgrote crucifix, een katholieke kapel uit WO II, en de “de kapel ter herinnering aan de geloofsvervolging in 1794”. Op verschillende plaatsen op de muur is de eeuwenoude strijd tussen de geloofsovertuigingen terug te vinden.

• 21 oktober: Voorleesmiddag in Grotten Noord. Een bijzondere voorleesmiddag in de Grotten Noord. Kinderboekhandel “de Boekenwurm” heeft diverse spannende verhalen geselecteerd. Diep in de berg en omringd door duisternis weet je zeker dat je helemaal op zult gaan in het verhaal.

• Tijdstip: 15:00 uur – Duur: 1 uur – Prijs: € 2,50 p.p. – Locatie: Grotten Noord, Luikerweg 71, Maastricht.

Zo beleef je halloween pas echt!

Al eeuwen vormt het ondergrondse labyrint van de Sint Pietersberg een broedplaats voor sinistere verhalen. De enorme duisternis, de absolute stilte, de grillige wanden en het feit dat je met gemak verdwaalt en tot in het oneindige blijft dolen, maken de grotten tot een onheilspellende plaats. Dit jaar staat het verhaal van ‘Het Verdwenen Meisje’ centraal. Theater in wellicht het mooiste en indrukwekkendste authentieke decor van Maastricht. Waarheid of fictie? Ontdek het zelf tijdens Halloween in de grotten van de Sint Pietersberg. Kom verkleed!

Maak ook kennis met ‘Het verdwenen meisje’

• Locatie: Grotten Noord (Luikerweg 71, Maastricht) bij Chalet Bergrust, gratis parkeren.

• Data: 30 en 31 oktober

• Tocht kinderen: (8 tot en met 13 jaar): vanaf 16.00u zijn kinderen van harte welkom om te schminken en alvast in de sfeer te komen met een spannend verhaal. Om 16.30u en om 17.30u starten de Halloweentochten.

• Tocht volwassenen: starten om 19.30u en 21.00u. De allerkleinsten hoeven niet thuis te blijven, voor hun worden tijdens de kindertochten diverse verhalen voorgelezen rondom de vuurkorf.

• Prijs: Kinderen € 9,50 en volwassenen € 11,50 (beiden incl. een warme drank en randprogramma).

PRAKTISCHE INFORMATIE:

Vooraf reserveren is noodzakelijk: VVV Maastricht | Tel +31 (0)43 325 21 21
Internet: www.maastrichtunderground.nl | www.vvvmaastricht.eu

In Zuid-Limburg zijn de afgelopen vijf jaar heel wat mergelgroeves opgeknapt. Met het herstellen van de ingang en enkele steunpilaren van groeve de Schark in Maastricht komt er een einde aan het 1 miljoen euro kostende project.

Alleen al het herstellen van de Schark kostte een ton. Het is nog niet duidelijk wanneer de groeve weer beperkt toegankelijk is voor bezoekers.

Luister hier naar het audio-fragment van L1 (met onder meer een met gesprek Fer Rouwet en Wilfred Schoenmakers)

Reportage uit de ‘Katholieke Illustratie’ van 31 Juli 1953

Bezoek aan de Mergelgroeven van de Cannerberg

Berg in duisternis gehuld,

Van kracht van eeuwen en zee vervuld,

Die op ons wacht met oeroud geduld,

Zeg eens hoe lang je nog wachten zult….

Bergcanon

Het is geen gedicht dat ooit in aanmerking zal komen voor een literaire prijs. Het heeft ook helemaal niet de pretentie een poëtisch werkstuk te zijn. Maar voor de paters Jezuïeten van het Canisianum te Maastricht heeft het een betekenis, die ver uitgaat boven de kunstwaarde ervan. Het staat in schone blokletters gekalligrafeerd op een wand in een van de vele onderaardse gangen van de Fallenberg, die samen met met de Louwberg en de Bosberg de alom in het land bekende Cannerberg vormt, aan welks voet het riviertje de Jeker stroomt. Een muzikaal aangelegde pater Jezuïet heeft het zelfs getoonzet en zo is dit vers tot “Bergcanon” verheven om door de theologanten te worden gezongen, als zij eenmaal in de week de theologie de theologie laten en in de ingewanden van de fallenberg verfrissing voor hun geest proberen te vinden. Want ook een pater Jezuïet is ‘maar’ een mens, die evengoed als ieder ander behoefte heeft aan ontspanning.

De regelen van deze “Bergcanon” schoten ons te binnen, toen wij, tweeënveertig meter onder het oppervlak van de Fallenberg, door onze met vergassers en carbidlampen gewapende begeleiders in de steek werden gelaten en eenzaam achterbleven in een duisternis zó intens en zó beklemmend, dat we een ogenblik het gevoel kregen of heel die enorme mergelmassa zo aanstonds met donderend geraas zou neerstorten en ons tot graf zou worden. Het was een sensatie als wij nooit eerder hadden beleefd en hoogstwaarschijnlijk ook nooit meer beleven zullen. Geen enkel geluid brak in die duisternis tot ons door en het enige tastbare in die buik van de Fallenberg waren de gladde mergelwanden en de vochtige kilte, die al met ijzige vingers naar ons greep. We hebben iets gewaar kunnen worden van de angst, welke grotbezoekers moeten hebben doorstaan, die zich, afgedwaald van hun spoor, te diep in de berg hebben gewaagd en jammerlijk verdwaald raakten. Zoals we ook iets hebben begrepen van de vreugde dezer ongelukkigen, toen eindelijk – na hoeveel bange uren? – de redding slaagde. Ver voor ons uit ontwaarden we een flauw schijnsel, dat geleidelijk aan in kracht won, tot plotseling heel de gang, waarin we stonden, in een felle, gele gloed lag, die de schaduwen van onze begeleiders in groteske vormen op de mergelwanden projecteerde.

Een pater schijnt met zijn carbidlamp op een uit mergel gehouwen Cherub

De plattegrond van het gangenstelsel in de Cannerberg. Deze kaart is gemaakt door pater de Bruyn,

die met driehoeksmeting elke gang heeft doorzocht en gemeten.

Zeeschildpad

In de wand van een van de gangen heeft men in 1862 (dus bijna dertig jaar voor de komst van de paters Jezuïeten) het fossiel gevonden van een enorme zeeschildpad. het werd overgebracht naar het Maastrichts Natuur-Historisch Museum, maar een deel van een der voorpoten is in de wand achtergebleven en dat werd de aanzet voor een reliëf, dat een getrouwe voorstelling geeft van de gedaante en de omvang van dit beest.

Tot 1904 waren de grotten van de Cannerberg ook toegankelijk voor het publiek. de bewoonster van het nabijgelegen kasteel Neercanne ondervond echter veel hinder van onbescheiden bezoekers van haar bos en meermalen gebeurde het, dat de paters bij hun wekelijks bezoek aan de grotten tekeningen en inschriften beschadigd en zelfs geheel verwoest aantroffen.

Dit en het feit, dat opgeschoten jongelui de onderaardse gangen benutten voor ongewenste rendez-vous, leidde tot sluiting van de groeven. Het hoeft niet gezegd, dat deze maatregel op veel verzet stuitte, vooral van de zijde der zojuist genoemde jeugd. Verscheidene malen heeft zij de ingangen geforceerd, zoals bijvoorbeeld in maart 1906, toen jonge vandalen vreselijk in de grotten van de paters hebben huisgehouden en een zeer groot deel van de in de loop der jaren aangebrachte werkstukken onherstelbaar hebben vernield of zo ernstig hebben bekrast, dat restauratie nauwelijks meer mogelijk scheen. ofschoon wel een ogenblik ontmoedigd, zijn de paters spoedig aan het werk getogen om te redden, wat er nog te redden viel, terwijl ook al gauw weer aan nieuwe objecten werd begonnen.

In de ‘ondergrondse kleedkamer wordt de werkkleding van de paters bewaard in een bus.

Iedere pater heeft zijn eigen bus, waarvan het nummer correspondeert met de naamlijst erboven. Op deze manier

wordt de kleding gevrijwaard tegen de inwerking van vocht.

(Deze bussen staan er ook heden nog steeds!)

Instorting

Een tweede en nog grotere ramp greep plaats op 20 juli 1920, toen een groot deel van de Louwberg instortte. In de “Kroniek van de cannerberg” staat hierover een kort relaas van pater van Dinter, doch daar is niet op uit te maken, wat er door die instorting allemaal verloren ging. Te oordelen echter naar wat pater van Loosrecht, de huidige bergbaas, ons erover verteld heeft, moet het verlies zeer aanzienlijk zijn, wat trouwens ook kan worden afgeleid uit de kaart van het onderaardse gangenstelsel in de Cannerberg, een knap werkstuk van pater Fred. de Bruyn.

Na die instorting zag het er aanvankelijk naar uit, dat het met het onderaardse “gewroet” der paters Jezuïeten voorgoed gedaan zou zijn, want ingenieurs van het mijnwezen, die een onderzoek kwamen instellen, keurden, zoals in de kroniek vermeld staat, de hele boel af, niet alleen wat er nog van het gangenstelsel in de Louwberg gespaard was gebleven, maar ook de gehele Fallenberg en zelfs de hoofdingang van de Bosberg. Onnodig te vertellen, dat de teleurstelling onder de paters zeer groot was. “Een nieuwe rector en een nieuw geluid,” schrijft de chroniqueur in 1922. pater van Minderop heeft de hoofdingenieur van het mijnwezen overgehaald de berg opnieuw te inspecteren en het resultaat is, dat de zaak veilig wordt verklaard, tenminste tot op circa dertig meter meter van de instortingslijn. Met enkele latten werden nu die gangen afgezet, die of te dicht bij de instortingen liggen, of anderszins gevaar kunnen opleveren. Met enige feestelijkheid werd de berg daarna weer geopend.

Een ochtend en een middag lang hebben we met pater van Loosdrechten zijn confrater, pater Willenborg, door de grotten van de Fallenberg gezworven. Bijna acht uur zonder een spiertje daglicht in een labyrint van niets dan mergelgangen.

In vele gangen zijn de wanden versiert met silhouetten van paters Jezuïeten – dit soort

silhouetten vind je in vele oude groeves terug

De Louwberg

De Louwberg bestaat uit de volgende gangenstelsel (tussen de Apostelgroeve en kasteel Neerkanne):

• De Boschberg – door instortingen van de Fallenberg gescheiden. Reeds in 1944 militaire activiteiten door de Duitsers in de vorm van een assemblagefabriek. Vanaf 1963 tot 1992 was in deze berg het Luchtmacht Coördinatie Centrum van de NATO gevestigd. Op dit moment wordt de berg gesaneerd i.v.m. asbest.
• Jezuïetenberg – Is een gedeelte van de Fallenberg.
• Fallenberg (ook Oudberg, Valberg en Falberg genoemd.)  – oude groeve, blijkt reeks in 1504 als “Gevallenberg” te boek te staan. Groeve is in slechte staat en niet te bezoeken.

(Bron: “Mergel Gebroken”- Luck Walschot)

Meer weten over de jezuietenberg: Rondleidingen Mergelgrotten of jeuietenberg.nl