Archive for Sint-Pietersberg
Historische ‘Mergel’ Foto’s uit het Nationaal Archief
Posted by: | CommentsOnderstaande foto’s zijn uit de Beeldbank van het Nationaal Archief. Ze zijn alle gemaakt in en rondom de Sint Pietersberg te Maastricht.
Dagbouw ENCI-groeve 1941
In de wand zijn de gangen zichtbaar van het zuidelijke gangenstelsel.
Luchtopname. ENCI-groeve, mergelgroeve t.b.v. de cementfabrikage. Sint Pietersberg, gemeente Maastricht. Op de voorgrond de Maas. In het midden de stortberg “D’n Observant”, op de grens met België. Op de achtergrond, in de rand van de groeve, de restanten van het Zuidelijk Gangenstelsel.
Sint Pietersberg te Maastricht op de grens met België.
Linksboven de eerste aanzet van de stortberg van dekgrond uit de ENCI-groeve, nu bekend als d’n Observant.
Datum: 29 maart 1948
Luchtopname. ENCI-groeve, Sint Pietersberg te Maastricht.Opnamerichting noordoost. In het midden zichtbaar de aansnijding van de ondergrondse mergelgroeve Zonneberg en linksboven de aansnijding met de ondergrondse mergelgroeve Wildenberg. Aan de bovenzijde de stad Maastricht.
Luchtopname. ENCI-groeve, mergelgroeve t.b.v. de cementfabrikage. Sint Pietersberg, gemeente Maastricht. Opnamerichting zuid-oostOp de voorgrond in de groevewand de aansnijding met het gangenstelsel Zonneberg. Op de achtergrond de cementfabriek en de Maas. In het midden op de berg het vm waterreservoir.
Champignonkwekerij in de grotten
Champignonkwekerij in de grotten
Champignonbed bedreigd door een uitgelopen aardpijp
Greetje Blanckers, de laatste grotbewoonster van de Sint-Pietersberg
Posted by: | CommentsBron: Panorama, 19 juni 1941
Geachte lezer, dit verhaal is overgenomen uit de Panorama van 1941 – dit verklaart de schrijf en vertelstijl, die kenmerkend is voor die tijd.
Aan den westelijke Maasoever, ten zuiden van de Limburgse hoofdstad, rijst de indrukwekkende Sint-Pietersberg op. die in ‘t geheele land bekend is. Het uiterlijk van den omvangrijken berg zier er vriendelijk genoeg uit, met het kleurige bouwland, de boomen en aardige huisjes, die soms sprankelen van zonnelicht. Welk een tegenstelling vormt dit uiterlijk met het innerlijk van den Sint Pieter!
Aan dr. Blink danken wij een pakkende beschrijving van het interieur, die hij gaf in zijn “Wandelingen door oud en nieuw Nederland”: “Op korten afstand van ‘Slavante’ ligt de toegang tot de onderaardsche gangenvan den Sint-Pietersberg, gevormd door een arcade van geel-lichtende tufsteen. Sedert eeuwen heeft men hier langs onderaardsche groeven bouwsteen uit den bodem gehaald en aldus werd de berg met een kruisnet van meer dan 16.000 gangen en dwarsgangen in alle richtingen doorsneden! Bij den ingang van de geopende poort leest men in zwarte letters het volgende rijm:
“Treed, vorst der schepping, treed
Het hart der aarde binnen
En buk gedwee de kruin
Uit eerbied voor deez’ tinnen
Ternouwernood verlicht
Door het flikk’ren der flambouw….”
Het geheel van den berg is somber en eentonig, al vindt men er ook aardige bijzonderheden en aangebrachte tekeningen, waarbij de gids gaarne verwijlt. Daar wijst hij op handtekeningen van beroemde bezoekers als Napoleon, Walter Scott, Rossini. Elders vermelden geschriften geschiedkundige herinneringen aan deze
Greetje Blanckers Grotwoning
gangen; hoe Plinius, de Romeinse natuurkundige, reeds melding maakte van het gebruik der hier aanwezige steensoort. In de nabijheid van den “Drup” werd het portret aan den wand geteekend, door den heer Van Vliet, van den apotheker Bosquet, die veel wetenschappelijke onderzoekingen betreffende den berg deed.
Wie een beetje van sensatie en griezelen houdt, kan heerlijk in den St. Pietersberg dwalen en er interessante dingen ontmoeten. Wijzen we bijvoorbeeld op de in mergel uitgehouwenbeeltenissen van voorwereldlijke diere, op de uitgebreide champignon-kwekerijen en op de vleermuizen die er overwinteren.
Thans maken we van een andere bijzonderheid gewag: De laatste grotbewoonster! Vroeger groeven de menschen een gat in de mergel en richtten zich een primitieve woning in. Vele van deze grotwoningen zijn thans verdwenen of dienen als bergplaats. Éen ervan is echter nog intact gebleven en wordt bewoond door de weduwe Blanckers. Ze heeft den hoogen leeftijd bereikt van 92 jaar. Van haar negende jaar woont zij in de grot, die ze meer dan tachtig ‘lentes’ trouw bleef. De laatste jaren is zij bedlegerig, wegens een ongemak aan een harer benen. Verder is ze kerngezond en zéér levenslustig. Ze kan haar praatje nog goed maken en houdt van bezoek, dat ze dikwijls ontvangt.
Héél haar arbeidzaam leven heeft ze ijverig boerenwerk verricht en tuinieren kon ze ook als de beste! Nu ligt ze rustig in haar bed en slaat het leven in haar omgeving met belangstelling gade. Een vrouw helpt met de bezigheden en houdt haar gezelschap.
Haar woning, die ze eenvoudig, doch zoo knus mogelijk heeft ingericht, bestaat uit een lange gang in de rots, waarvan het voorste gedeelte als huiskamer dienst doet, terwijl het achterste deel als bergplaats wordt gebruikt. De twee gedeelten zijn, op eenvoudige wijze door kasten gescheiden.
In een nis, aan een der zijwanden, is een kachel gemetseld, die de ruimte verwarmt en waarop tevens een potje kan worden gekookt. De grotwoning werd afgesloten met mergelblokken, waarin een deur en raam zijn uitgespaard. De begroeiing op den berg levert voorts een aardige omgeving op.
Greetje Blanckers voelt zich hier uitstekend op haar gemak en zou niet gaarne willen verhuizen.
Grotwoning Greetje Blanckers in 1941
Grotwoning situatie 2008
Hierboven zie je de situatie van binnenuit gezien in mei 2008, de ingang wordt gestut en er ligt zeer veel rommel binnen.
Grotwoning Greetje Blanckers situatie 2009
De grotwoning heeft jarenlang open gelegen en pas in 2009 heeft men deze afgesloten.
Interieur grotwoning Greetje Blanckers
De Oven grotwoning Greetje Blanckers
Op bezoek in de grotwoning
Grotvandalen in de Sint Pietersberg
Posted by: | CommentsIn het hieronder vermelde stuk uit het Limburgs Dagblad worden zogenaamde ‘grotvandalen’ beschuldigd van inbreken in de Sint Pietersberg – dit wil ik natuurlijk niet goed praten. Het illegaal bezoeken van een mergelgrot is verboden en op eigen risico. Wat mij meer tegen de borst stuit is de titel van het stuk – “Grotvandalen” en het feit dat er in het verhaal diverse andere illegale activiteiten worden bij vermeld (zoals het dumpen van bouwmateriaal en resten van wietplantages, vernielingen aan auto’s, illegale vuurtjes, het crossen met brommers het op de wanden krassen) alsof het bewezen is dat dit dezelfde personen zouden zijn. Dit stelt de ‘Bergloper’ naar mijn inzien in een wel zeer negatief daglicht en dat verdient hij (of beter gezegd, verdienen wij) niet. Iedere groep heeft zijn rotte appels. De Sint Pietersberg is een groot en redelijk afgelegen gebied (zeker s’ nachts) en de nabijheid van een grote stad zorgt ervoor dat er dan mensen zijn die dit gebied gebruiken voor dingen die het daglicht niet kunnen verdragen. Frank
Bron: Het Limburgs Dagblad van vrijdag 28 Augustus 2009
Vandalen hebben de afgelopen maanden in en op de Sint Pietersberg huisgehouden. Het gaat om inbreken in het grottenstelsel, het dumpen van afval en vandalisme. Natuurmonumenten staat machteloos. Omwonenden hebben de indruk dat het s’ nachts niet pluis is op de Sint Pietersberg. Behalve van vandalisme is ook sprake van illegale overnachtingen. In de nacht van maandag op dinsdag werd een Opel in brand gestoken bij het hondenuitlaatgebied. Enkele weken geleden werd een auto van een Sint Pieternaar vernield en zin tal van autoruiten ingeslagen. Natuurmonumenten maakt verder melding van illegale vuurtjes. Ook is onlangs met brommers tussen de schapen gecrosst. Op het plateau werd een picknick set van tafel en zitjes in brand gestoken. Verder wordt op de berg veel afval gedumpt, waaronder bouwmateriaal en resten van wietplantages.
Beheerder Eduard Habets zegt dat Natuurmonumenten echt in de maag zit met nachtelijke inbraken in de Zonneberg. “Ze gaan onder meer via de ENCI-groeve naar binnen. Dan klimmen ze over de omheining en dalen via een touw af naar een gat in de groevewand, een door afgraving ontstane grotingang. Veertig meter naar binnen is zo’n gang door ons dichtgemaakt met beton, op een vleermuizen-doorgangetje na. Dat wordt dan opengebroken.” (opmerking Frank: Deze vleermuis-openingen zitten bijna allemaal op 10 tot 12 meter hoogte, dus waarschijnlijk zal deze opmerking niet juist zijn.)
Natuurmonumenten moet die ingangen weer dichtmaken, zegt Habets. “Die afdichtingen zijn er om een voor vleermuizen geschikt klimaat te realiseren. Ook voor de opschriften op de grotwanden is het goed dat de gangen zijn afgesloten. Nog afgezien van de veiligheid.”
Habets constateert dat het een sport is geworden in te breken in de grotten. “Sommigen doen op internet verslag van hun avonturen, zoals ze ook van alles op de wanden krassen. Wij begrijpen dat opsporing langs deze weg niet de hoogste prioriteit geniet bij de politie, maar voor ons is het vechten tegen de bierkaai.”
Het probleem is handhaving en toezicht. Natuurmonumenten heeft voor Zuid-Limburg vier beroepskrachten, van wie twee parttimers zijn. Per 1 januari heeft de organisatie er bovendien twee gebieden bij gekregen. Alleen als inbrekers op heterdaad worden betrapt, kan verhaal worden gehaald, aldus Habets. “Wij posten bij gelegenheid wel s’ nachts, maar bewijs maar eens dat iemand een muur heeft vernield. (Frank: Toch wordt er in dit verhaal geïnsinueerd dat dit allemaal door dezelfde personen wordt gedaan – bewijsvoering?), Voor het aanwezig zijn op verboden terrein staat slechts een boete van € 60.00. Daar laten ze zich niet door afschrikken. Daarbij komt dat vrijwillige medewerkers niet mogen verbaliseren.”
Boswachter Jo van den Heuvel constateert dat vandalisme in natuurgebieden een regionaal verschijnsel is. “Zo’n tien jaar geleden hebben we onderzoek gedaan naar criminaliteit in natuurgebieden, waarbij de Brunssummerheide hoger scoorde dan de Sint Pietersberg. In de zomer neemt het meestal toe, net als overlast van gemotoriseerd verkeer. Inbraken in mergelgrotten zijn wel iets toegenomen in vergelijking met vorig jaar. “De politie weet van het vandalisme rond auto’s, maar relativeert de intensiteit ervan, aldus een woordvoerder. “Volgens de wijkagent valt het wel mee. Let wel: het gaat dan over meldingen die bij ons sinds mart zijn binnengekomen. De Sint Pietersberg is bepaald geen hotspot voor autokraken. Wij patrouilleren er overigens wel met zekere regelmaat in nachtelijke uren.” Boswachter Van den Heuvel hoopt niettemin samen met de wijkagent in actie te komen tegen vandalen. “Op de Brunssummerheide doen we dat al.”
mergelgrotten verboden toegang
De (verloren) historische cultuurwaarden van de Sint Pietersberg
Posted by: | CommentsHistorisch café van het L.G.O.G. kring Maastricht
Op donderdag 27 november vindt het vijfde Historisch Café van de Maastrichtse kring van het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (LGOG) plaats. Dat zal onder andere gaan over de (verloren) historische cultuurwaarden van de Sint Pietersberg. Het Historisch Café begint om 19.30 uur in boekhandel selexyz dominicanen en is vrij toegankelijk.
De avond zal bestaan uit de opening, de boekenrubriek (Emile Ramakers), de gesproken column(Paul van der Steen), inleidingen door de genodigden en een uitvoerige Read More→
Kunstschatten van ‘de Kluis’ in de Sint Pietersberg on ‘Flickr’
Posted by: | CommentsVia de fotosite ‘Flickr’ zijn diverse foto´s uit de 2e werledoorlog te zien van ‘de Kluis’ in de Sint Pietersberg. Deze onderaardse bunker bevond (en is daar nog steeds) zich in de mergelgrotten van de Sint Pietersberg (Het Noordelijk gangenstelsel). Hier werden in de 2e wereldoorlog diverse Nederlandse kunstschatten opgeborgen, waaronder de ‘Nachtwacht’.
Meer over ‘de Kluis’ via deze website: www.pietersberg.nl
‘Sint Pietersberg Adembenemend’ zet sluiting ENCI op agenda
Posted by: | Commentsbron: www.refdag.nl
Het comité “Sint Pietersberg Adembenemend” is erin geslaagd om de sluiting van cementfabriek ENCI op de agenda van Provinciale Staten Limburg te zetten.
Het comité wil dat de vergunning van ENCI voor het afgraven van de St. Pietersberg wordt beëindigd, en dat er na 2010 geen mergel meer mag worden gewonnen. Het comité bood vrijdag 6000 handtekeningen aan gouverneur Leon Frissen aan, van mensen die dit voorstel ondersteunen.
Het is voor het eerst dat aan de Limburgse Staten een burgerinitiatief wordt aangeboden. Een burgerinitiatief geeft de burger het recht om een onderwerp op de agenda van Provinciale Staten te plaatsen. Zo’n petitie moet door minstens 1500 kiesgerechtigden zijn ondertekend.
Liefdesverklaring Sint Pietersberg
Posted by: | Commentsgemaakt door: ‘Smirnebakke’ — muziek en zang: Jonny Blenco
De moeizame status van de Sint Pietersberg.
Posted by: | Comments
Bron: Limburgs Dagblad 1 febr. 2008
De Sint Pietersberg moet op de Werelderfgoedlijst van de Unesco komen te staan. Kenners bepleiten dat in National Geographic. Het leidt tot instemmende reacties, maar makkelijk te bereiken is de status niet.
De Sint Pietersberg op de Werelderfgoedlijst van de Unesco krijgen, is geen fluitje van een cent. Zoveel is wel duidelijk als je een tijdje luistert naar de coördinator voor de Werelderfgoedlijst Rob de Jong bij de Rijksdienst
Een Maastrichtse kandidatuur is niet meer dan een idee en geen onderbouwd voorstel. In het februarinummer van de Benelux-editie van National Geographic bepleiten de gangenstelselkenners John van Schaik en Jacquo Silvertant de Unesco-status voor de Sint Pietersberg. Silvertant bejubelt het gangenstelsel als ‘een negatief van de middeleeuwse bovengrondse werkelijkheid’. “We hebben nu vooral oog voor de bouwsels die bovengronds van de mergelblokken zijn gemaakt, maar de plekken waar ze ondergronds zijn weggehaald, zijn net zulke Kathedralen van technisch vernuft. De tekeningen en teksten op de wanden vormen een spiegel van eeuwen” verteld hij.
Maar om de Unesco-lijst niet eindeloos te laten groeien(inmiddels 830 erfgoederen in 136 landen) hebben de aangesloten landen juist afgesproken niet ongebreideld voordrachten te doen. Daar komt bij dat al jaren de roep klinkt om meer niet-westerse erfgoederen op de lijst te zetten. Europa is al zwaar oververtegenwoordigd. De Jong benadrukt dat ook in Botswana bijvoorbeeld prachtige rotstekeningen voor een erfgoedmelding in aanmerking komen. Als Nederland zelf al besluit om de Sint Pietersberg voor te dragen, dan gaat zeker nog een jaar voorbij voordat een internationale commissie voor het werelderfgoed een besluit neemt.
Stadshistoricus Servé Minis benadrukt dat de gemeente Maastricht in elk geval eerst in samenwerking met Belgie en Frankrijk bezig is de vestingwerken aan de Hoge en Lage Fronten via een samenwerkingsverband van vestingsteden voor te dragen voor de Unesco-lijst. Volgens Minis is het ook logischer om van het gangenstelsel onder de Sint Pietersberg eerst een rijksmonument te maken.
