Oude filmbeelden van o.a.:

• De winning van mergel uit de Sint Pietersberg te Maastricht voor de productie van cement door de ENCI.
• dmv explosies worden delen opgeblazen, waarna ze in vrachtwagens worden geladen.
• Hoeve Lichtenberg op de rand van de afgraving.
• Greetje Blanckers woont als één van de laatste grotbewoners in een grot.
• In de mergelgangen van de Sint Pietersberg/Slavante, bevinden zich oude wandtekeningen van 1487
• De Negendrup
• Champignonkwekerijen en vleermuizen in hun winterslaap – En dus niet zo storen zoals op de beelden nog wordt vertoond!

The post Afgraving van de Sint Pietersberg – oude polygoon beelden uit 1959 appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Bron: Zoogdiervereniging

Niet alleen in Nederland maar in heel Europa wordt 2011 het Jaar van de Vleermuizen. Met een publiekscampagne wil de Zoogdiervereniging aandacht vragen voor deze voor veel mensen onbekende, mysterieuze maar wel beschermde en uiterst nuttige vliegende zoogdieren. Nederland gaat in 2011 vleermuizen ontdekken!

Elk jaar vraagt de Zoogdiervereniging extra aandacht voor een van de in Nederland in het wild levende zoogdiersoorten. In 2009 was dat de egel (zie www.jaarvandeegel.nl) in 2010

2011 - Jaar van de vleermuizen

het wild zwijn. In 2011 is gekozen voor alle Nederlandse vleermuissoorten. Er komt een publiekscampagne om Nederland de vleermuizen te laten ontdekken ontdekken.

En dat is hard nodig. Want met een aantal soorten vleermuizen gaat het niet zo goed en de mens heeft heel veel invloed op de toekomst van vleermuizen. Minstens de

helft van de in Nederland voorkomende soorten vleermuizen maakt in meer of mindere mate gebruik van door de mens gemaakte gebouwen als verblijfplaats. Dat kunnen gewone huizen zijn maar ook kerken en forten. Door renovaties, isolatie of sloop verdwijnen veel plekken waar vleermuizen kunnen huizen. En in de huidige bouwstijl is weinig ruimte voor vleermuizen.

Vleermuizen en mensen leven vlakbij elkaar maar dat wil niet zeggen dat mensen ook veel van vleermuizen weten. Veel bewoners en eigenaren merken de aanwezigheid van vleermuizen niet eens op. Meestal veroorzaken ze ook geen overlast. Maar onbekend maakt ook onbemind. Mensen weten niet dat ze met de verkeerde wijze van isoleren vleermuizen schade kunnen toebrengen en ze weten ook niet hoe belangrijk hun tuin kan zijn voor de vleermuizen. En dat is jammer want vleermuizen verlevendigen de leefomgeving van de mens en hebben hun nut bewezen als natuurlijke insectenverdelgers. Een watervleermuis vangt bijvoorbeeld zo’n 3.000 muggen per nacht. Alle Nederlandse vleermuizen zijn insecteneters. In Amerika nemen ze in droge gebieden maatregelen nemen om de vleermuispopulatie in stand te houden, om insectenplagen te voorkomen.

Bovendien zijn alle vleermuizen – van de veel voorkomende gewone dwergvleermuis tot de zeer zeldzame ingekorven vleermuis en alles wat daar tussen zit – zwaar beschermd door Nederlandse en Europese natuurwetten. En niet voor niets, vleermuizen vervullen een unieke rol in het ecosysteem.

Hoogtepunten van het ‘Jaar van de Vleermuizen’ worden een zoektocht naar kolonies in het voorjaar (het Sunrise survey) en de groots aangepakte ‘Nacht van de Vleermuis’ aan het einde van de zomer. Daarnaast wordt op andere wijzen de kennis over en het enthousiasme voor de vleermuizen vergroot. Zo komt er een tijdelijke webcam, een folder met tips over de vleermuisvriendelijke tuin en een themadag over vleermuizen. Hieronder een overzicht van de geplande campagneactiviteiten.

En de vleermuizen zelf? Die zitten nu in hun winterslaap en merken pas in het voorjaar als ze daaruit ontwaken dat het hun jaar is geworden.

The post 2011 wordt het Jaar van de Vleermuis appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Vleermuisexcursie Sint Pietersberg 7 november 2010

Gezinsactiviteit over vleermuizen vanuit Hoeve Lichtenberg op de Maastrichtse Sint Pietersberg. De kinderen kunnen in de educatieve stal aan de slag met allerlei spellen, opdrachten en een heuse quiz over dit nuttige zoogdier. Een vleermuiskenner staat klaar voor al jouw vragen. De ouders kunnen meeluisteren en -raden, maar zij kunnen ondertussen ook het prachtige Museum over de St. Pietersberg naast de Lichtenbergstal bezoeken. Vervolgens zal de gids de groep meenemen voor een korte, exclusieve excursie in de naburige mergelgrot. Er is hier een kans op een ontmoeting met de ongevaarlijke, maar boeiende vleermuizen!
Alleen geschikt voor aanmeldingen met kinderen.
Inclusief grotbezoek duurt de activiteit ongeveer 1,5 uur.

Vooraf is aanmelden verplicht en dat kan via www.natuurmonumenten.nl

The post Vleermuisexcursie Sint Pietersberg appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Bericht uitgegeven door de Zoogdiervereniging op woensdag 22 september 2010

Uniek onderzoek in een Limburgse mergelgroeve sinds 1944 laat een flinke toename van de aantallen overwinterende vleermuizen zien. Tussen 1980 en 2010 groeide het aantal vleermuizen met een factor zeven. Zo blijkt uit een publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift Lutra van de Zoogdiervereniging.

Vleermuizen in winterverblijf (foto: Johannes Regelink)

De Schenkgroeve, een mergelgroeve in Meerssen (Limburg) is zesenzestig jaar lang onderzocht op de aanwezigheid van overwinterende vleermuizen. De resultaten van dit unieke onderzoek zijn door onderzoekers Bernard Grol en Aldo Voute gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Lutra van de Zoogdiervereniging.

Vanaf 1980, toen een ijzeren hek voor de ingang geplaatst werd, nam het aantal ingekorven vleermuizen en franjestaarten in de groeve aanzienlijk toe. Blijkbaar is verstoring door mensen niet goed voor de aantalontwikkeling. Eenzelfde ontwikkeling is ook in andere Limburgse groeven waargenomen. Het aantal watervleermuizen in Limburg vertoonde ook een stijging. De afgelopen dertig jaar nam het gemiddelde aantal overwinterende vleermuizen met een factor zeven toe (zie onderstaande grafiek).

Aantal overwinterende vleermuizen in de Schenkgroeve tussen 1944 en 2010 (figuur: Lutra)

De Schenkgroeve geldt als één van de belangrijkste groeven voor overwinterende vleermuizen binnen het Geuldal. De gegevens geven inzicht in populatieontwikkelingen van deze beschermde soorten.

Nederland is verplicht elke zes jaar aan de Europese Commissie over dit onderzoek te rapporteren. Genoeg redenen dus om de monitoring verder voort te zetten. Dat gebeurt dan ook, mede in het kader van het Meetnet Overwinterende vleermuizen van het Gegevensautoriteit Natuur, CBS en de Zoogdiervereniging, waarbij honderden vrijwilligers overwinterende vleermuizen tellen in heel Nederland.

Bron: Bernard Grol en Aldo Voute, Lutra 201053
Foto: Johannes Regelink
Figuur: Lutra

The post 66 jaar vleermuisonderzoek in Limburgse mergelgroeve appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Vleermuizen verdienen meer aandacht. Het gaat op veel plaatsen in Europa slecht met ze. Daarom initieert Eurobats jaarlijks de Europese Nacht van de Vleermuis. Ter gelegenheid daarvan organiseert de Vleermuiswerkgroep Nederland op 28 en 29 augustus vleermuiswandelingen.
Op vrijdag 28 en zaterdag 29 augustus 2009 vindt de jaarlijkse Europese Nacht van de Vleermuis plaats. Dan worden er door heel Nederland vleermuiswandelingen gehouden. Tijdens deze wandelingen wordt met bat detectors naar vleermuizen gezocht. Er wordt informatie verstrekt over de waargenomen vleermuissoorten, hun voorkomen en hun gedrag. Op sommige locaties wordt voorafgaand aan de wandeling een lezing gegeven of vinden aanvullende activiteiten plaats. Een kans voor jong en oud in heel Europa om meer te weten te komen over vleermuizen en ze zelfs te horen en te zien!

De Europese Nacht van de Vleermuis is een initiatief van Eurobats, de Europese organisatie voor de bescherming van vleermuizen (www.eurobats.org). In Nederland wordt het evenement ingevuld door de Vleermuiswerkgroep Nederland (VLEN). We werken hierbij samen met de Vereniging voor Veldbiologie (KNNV), de Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie (IVN) en veel vrijwillige excursieleiders. De wandelingen vinden voornamelijk plaats in de omgeving van bezoekerscentra.

———————————————————————————————————————

Voor Limburg is er de onderstaande excursie

door: IVN Heerlen, deelname is gratis.

Vertrek is om 20.30 uur parkeerplaats, Sportcentrum Kaldenborn (nabij klimhal Neoliet).
We gaan in het Aambos en het Caumerbeekdal met behulp van de batdetector op zoek naar vleermuizen.
Onderweg wordt er uitleg gegeven over het leven van de vleermuis.

Voor meer informatie voor de deelnemers: 045-5712609 of heerlen@ivn-limburg.nl

Bron: Vleermuis.net

The post Nacht van de vleermuis appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Bron: natuurberichten.nl op vrijdag 20 februari 2009

Groeven waar vleermuizen overwinteren verdienen goede bescherming. Deze groeven worden gebruikt voor het zwermen in de herfst waarbij veel dieren uit een wijde omgeving betrokken zijn. De genetische uitwisseling die hierbij plaats vindt tussen in de zomer gescheiden populaties is van belang voor gezonde vleermuispopulaties. Dit blijkt uit grootschalig onderzoek van vrijwilligers van de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie (NJN) en de Zoogdiervereniging naar het zwermgedrag van vleermuizen in Zuid-Limburg.

Zwermen is het bezoeken van een groot aantal vleermuizen van winterverblijven vóór de winterslaap. Het zwermgedrag heeft twee functies. Ten eerste als samenkomst om te paren. Doordat bij het zwermen veel dieren uit een wijde omgeving betrokken zijn, vindt er genetische uitwisseling tussen in de zomer gescheiden populaties plaats. Ten tweede wordt er verondersteld dat door zwermgedrag jonge dieren van oude dieren leren waar verschillende mogelijkheden voor overwinteringplaatsen zich bevinden. Zwermgedrag is dus een essentieel onderdeel van het leven van vleermuizen. En de plekken waar dit gebeurt zijn dus van groot belang voor de bescherming van deze zoogdieren.

In de herfst van 2008 werkte een groot aantal vrijwilligers van de NJN en de Zoogdiervereniging samen om paringsontmoetingsplaatsen van vleermuizen voor kalksteengroeven in Zuid-Limburg in beeld te brengen. Gedurende elf weekenden werden meer dan 1400 paarbeluste vleermuizen van dertien verschillende soorten gevangen waaronder drie zeer zeldzame: de Bechsteins vleermuis, de Brandts vleermuis en de vale vleermuis. De watervleermuis is het meest gevangen, gevolgd door de franjestaart en de ingekorven vleermuis. Dit onderzoek is het eerste grootschalige langdurige onderzoek naar zwermgedrag in Nederland.

In het onderzoek is in de periode begin augustus tot en met half oktober gestandaardiseerd ieder weekend voor zes vooraf geselecteerde kalksteengroeven gevangen. Dit om te onderzoeken wanneer welke vleermuissoorten zwermen. Hierbij was het voornaamste doel te onderzoeken of de zwermperiode samenvalt met de seksuele activiteit van de soort. Dit bleek het geval te zijn.

De gevonden zwermpieken zijn te verdelen in vier categorieën: vroege piekers, middenpiekers, late piekers en fluisteraars. Sommige soorten, de vroege piekers, zwermen begin augustus. Late piekers zwermen pas laat in de herfst, de middenpiekers zitten daar tussenin. Daarnaast kunnen we spreken van fluisteraars, de soorten die zich niet met luide roep oriënteren, maar die jagen met een zachte sonar en/of door passief te luisteren. Deze soorten lijken zeer weersgebonden te zwermen.

[PSGallery=336ha88ku]

Een ander belangrijk resultaat is de vondst, dat de dieren voornamelijk zwermen tussen 11 en 1 uur ’s nachts. In dat deel van de nacht dienen zwermplekken dus vrij te blijven van verstoring zoals verlichting of excursies.

Uit het onderzoek komt naar voren komt dat de onderzochte groeven sterk van elkaar verschillen in soortensamenstelling en gevangen aantallen. Dit laat zien dat het van groot belang is dat verschillende van deze winterobjecten onderzocht worden om een goed beeld van zwermpieken en de aanwezigheid van soorten in een regio vast te stellen. Maar ook hoe belangrijk het is om deze plekken goed te beschermen. Dit kan bijvoorbeeld door bij gebruik van groeven voor excursies, of andere exploitatie, expliciet rekening te houden met zwermgedrag. Deze beschermingsmaatregelen moeten ook opgenomen worden in beschermingsplannen van groeven, die op dit moment in het kader van Natura2000 worden opgesteld.

De resultaten van het onderzoek zijn neergelegd in het onlangs verschenen rapport Zwermactiviteit van vleermuizen in het najaar voor kalksteengroeven in Limburg. Van R. Janssen, J. van Schaik, B. Kranstauber en J.J.A. Dekker, 2008.

Tekst: Rene Janssen en Jasja Dekker, www.zoogdiervereniging.nl

Geïnteresseerd in vleermuisonderzoek, kijk dan ook eens op: Vleermuisonderzoek.com

The post Vleermuisonderzoek geeft inzicht in zwermgedrag appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Bron: www.nu.nl

Leden van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg hebben in het heuvelland bij Eys in Zuid-Limburg een vale vleermuis gevangen.

De vangst geldt als zeer bijzonder, maakte het genootschap donderdag bekend. Het gaat om de derde vangst in het zomerseizoen in Zuid-Limburg in de afgelopen tien jaar.

De vale vleermuis is niet alleen zeer zeldzaam maar ook de grootste in Nederland. Leden van het genootschap onderzochten afgelopen weekeinde met nachtelijke excursies welke vleermuizen in het heuvelland voorkomen. Met mistnetten zijn vleermuizen gevangen, gemerkt en weer vrijgelaten.

Zo werden een gewone dwergvleermuis, een gewone grootoorvleermuis en de vale vleermuis gevangen. Overigens zagen leden van het genootschap ook een hazelmuis in het Vijlener bos. Nog nooit zijn er in Nederland in juni al hazelmuizen gevonden.

The post Zeldzame vale vleermuis in Limburg appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Zo af en toe stuurt een collega bergloper je een interessante foto toe en dit is er weer zo een.
Deze foto werd mij toegestuurd door Aldo, met de vraag of ik zoiets al eens gezien had en of ik wist wat het was.
Zoals de foto´s laten zien is dit een vleermuis met één normaal oor en één zeer groot oor (in verhouding tot de vleermuis dan)
Ik moet bekennen dat ik dit tot op heden nog niet gezien had.

Foto´s: Aldo Haan

Foto 2: Nogmaals te zien dat het linkse oor proportioneel groter is .

Foto 3: Detail weergave

The post Vleermuis met een afwijking? appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Bron: www.demorgen.be

Lees ook: Unieke samenwerking Limburgse Mergelgroeven

Voortaan zal er een actieve bescherming van vleermuizen zijn en wordt er een samenwerking op poten gezet rond de mergelgroeves in Riemst. In dat kader tekenen Het Agentschap voor Natuur en Bos, de gemeente Riemst, de vzw Natuurpunt, de Vleermuizenwerkgroep van Natuurpunt, de Studiegroep Onderaardse Kalksteengroeven en de vzw Hulpdienst Groeven vrijdag een protocol tot samenwerking. Dat gebeurt om 14.00 uur aan de Lacroixgroeve in de deelgemeente Zichen.

Het protocol kadert in het Life-project BatAction. Dat is een door Europa gesubsidieerd project ter bescherming van vleermuizen. Europa trekt 950.000 euro uit voor de bescherming van de Vlaamse vleermuis. Met het protocol maken alle gebruikers van de groeves ook afspraken om actief mee te werken aan een internationale bescherming van vleermuizen.

De mergelgroeves in Riemst zijn een van de voornaamste overwinteringsplaatsen voor vleermuizen in West-Europa en hebben daarnaast ook een cultuurhistorische waarde. De groeves zijn tevens afgebakend als habitatrichtlijngebied voor vleermuizen.

In het kader van het project zullen de mergelgroeves op het grondgebied van Riemst nog verbeterd worden als overwinteringsplaats voor vleermuizen door de ingangen in te richten en omgevingswerken uit te voeren, zo laat het gemeentebestuur van Riemst vandaag weten. Een andere actie in het kader van het Life-project is een vleermuisvriendelijk schild. Het eerste dergelijke schild zal morgen officieel onthuld worden aan de Lacroixgroeve. Dat gebeurt door administrateur-generaal Marleen Evenepoel van het Agentschap voor Natuur en Bos.

Na het officiële gedeelte wordt de pers uitzonderlijk in de mogelijkheid gesteld om te filmen en om foto’s te nemen in de mergelgroeven. Daar overwinteren momenteel enkele honderden vleermuizen.

The post Vleermuizen beschermd in mergelgrotten Riemst appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.

Bron: www.demorgen.be

Niet indirect ‘berglopers’ nieuws, maar het geeft maar weer aan hoe interessant en belangrijk vleermuizen zijn. – Frank -

Britse, blinde kinderen leren sinds kort ‘kijken’, op dezelfde manier zoals een vleermuis dat doet. Dat kan door de visualisatietechniek echolocatie. Het maakt dat een vleermuis feilloos zijn weg vindt, en dat blinden hun omgeving ‘zien’ in hun hoofd.

Vleermuizen kunnen door grotten vliegen en zelfs kleine insecten in volle vlucht vangen doordat ze korte ‘geluidsstoten’ produceren en de geluidsgolven lezen als die terugkomen in hun zeer sterk ontwikkelde oren. En ook andere dieren zoals dolfijnen en walvissen, kunnen in het donker navigeren en jagen dankzij een dergelijk systeem van ‘geluidsvisualisering’.

In Amerika, waar deze menselijke vorm van ‘echolocatie’ werd ontwikkeld, is al gebleken dat blinden daardoor het verschil kunnen ‘zien’ tussen mensen, bomen, gebouwen en geparkeerde auto’s – allemaal door de manier waarop ze de toonhoogte en de klankkleur kunnen interpreteren van de echo die ze produceren, en dat binnen een straal van enkele tientallen meters.

Dat komt doordat de blinde die de techniek beheerst en de geschikte klikgeluiden maakt, de afstand die hij of zij verwijderd is van een voorwerp of ander mens kan inschatten door de tijd die de echo nodig heeft om terug te kaatsen. Of die echo het linker- dan wel het rechteroor bereikt bepaalt de plaats van het voorwerp.

De grootte van het obstakel wordt ‘berekend’ door de intensiteit van de echo, met als principe: hoe kleiner het voorwerp des te zwakker de echo. En de klankkleur tenslotte geeft een indicatie over het bewegingspatroon van de andere persoon of het voertuig.

Nu is er ook in het Schotse Glasgow geëxperimenteerd met blinde kinderen die eerst leerden ‘klikken’ en vervolgens werd aangeleerd hoe ze de echo van dat geluid moesten lezen. Met succes, want kinderspecialist professor Gordon Dutton beschrijft de resultaten van het Schotse proefproject als ‘bijzonder opwindend’ en stelt vast dat echolocatie ‘absoluut werkt’.

The post Blinde kinderen ‘kijken’ zoals een vleermuis! appeared first on De Limburgse Mergelgrotten.