De Limburgse Mergelgrotten » Ondergrondse Fotografie

P. Den Nagelschmit van Maestricht

Frank Daelmans — Fri, 09 Jul 2010 18:32:28 +0000

Deze foto is gemaakt in Ternaaien boven. Het wordt ‘Nagelschmit’ komt men ondergronds niet zo vaak voor en alhoewel ik wel wist in welke richting ik het woord moest zoeken volgt hieronder een korte verklaring.

Den Nagelschmit van Maestricht

Bij het zoeken in Google Books kom je al snel bij het boek “Kurzer begriff menschlicher Fertigkeiten und Kenntnisse” (Korte omschrijving van menselijke vaardigheden en kennis) en vind je onderstaande tekst:

De Nagelschmit vervaardigt alle ijzeren gereedschappen die uit de vrije hand gemaakt kunnen worden. Terwijl echter enkele van dezelfde… welke veelvoudig gebruikt worden voor het maken eigen handgrepen nodig hebben. Verschillende Smeden hebben zich op soortgelijk werk gespecialiseerd.

Was dhr. P. Den Nagelschmit op werkbezoek in de groeve om eventueel gereedschap te repareren? Dat zou best kunnen aangezien de blokbrekers diverse ijzeren materialen gebruikten die zeer zeker kapot konden gaan. De vraag is nu; zou men dan echt een smit naar de groeve halen om materiaal te repareren? Het lijkt mij nogal omslachtig om iemand in de stad te gaan halen om in de groeve b.v. een zaag te laten maken…of was deze heer toch gewoon op bezoek? Was 200 jaar geleden een smid een belangrijke persoon? Volgens Wikipedia wel; “Hij was de belangrijke persoon die alle ijzeren voorwerpen maakte die in de maatschappij nodig waren.

Zekerheid zullen we in deze wel nooit krijgen, maar het blijkt een aardig opschrift.

Historische ‘Mergel’ Foto’s uit het Nationaal Archief

Frank Daelmans — Sat, 06 Feb 2010 10:19:19 +0000

Onderstaande foto’s zijn uit de Beeldbank van het Nationaal Archief. Ze zijn alle gemaakt in en rondom de Sint Pietersberg te Maastricht.

Dagbouw ENCI-groeve 1941
In de wand zijn de gangen zichtbaar van het zuidelijke gangenstelsel.

Luchtopname. ENCI-groeve, mergelgroeve t.b.v. de cementfabrikage. Sint Pietersberg, gemeente Maastricht. Op de voorgrond de Maas. In het midden de stortberg “D’n Observant”, op de grens met België. Op de achtergrond, in de rand van de groeve, de restanten van het Zuidelijk Gangenstelsel.

Sint Pietersberg te Maastricht op de grens met België.

Linksboven de eerste aanzet van de stortberg van dekgrond uit de ENCI-groeve, nu bekend als d’n Observant.

Datum: 29 maart 1948

Luchtopname. ENCI-groeve, Sint Pietersberg te Maastricht.Opnamerichting noordoost. In het midden zichtbaar de aansnijding van de ondergrondse mergelgroeve Zonneberg en linksboven de aansnijding met de ondergrondse mergelgroeve Wildenberg. Aan de bovenzijde de stad Maastricht.

Luchtopname. ENCI-groeve, mergelgroeve t.b.v. de cementfabrikage. Sint Pietersberg, gemeente Maastricht. Opnamerichting zuid-oostOp de voorgrond in de groevewand de aansnijding met het gangenstelsel Zonneberg. Op de achtergrond de cementfabriek en de Maas. In het midden op de berg het vm waterreservoir.

Champignonkwekerij in de grotten

Champignonbed bedreigd door een uitgelopen aardpijp

Foto’s uit de Limburgse ondergrond

Frank Daelmans — Tue, 02 Feb 2010 18:06:09 +0000

Ik vond deze fantastische foto’s op de Flickr pagina van Staticpulse, een collega bergloper. Deze foto plaats ik natuurlijk met zijn toestemming.

Kijk hier voor meer foto’s uit de Limburgse ondergrond:

Maak jij ook foto’s van je berglopers tochten, laat het mij weten en misschien kunnen we ze hier plaatsen.
Je kunt mij bereiken via de Contact pagina

De Limburgse Mergelgrotten in de sneeuw

Frank Daelmans — Sun, 31 Jan 2010 16:04:34 +0000

Vannacht is weer verse sneeuw gevallen en dat geeft mij de mogelijkheid wat groeve-ingangen te fotograferen. De donkere ingangen vormen wellicht een mooi contrast met de sneeuw. Tevens bied de winterperiode een mooie kans om de hellingen te bekijken op zoek naar ‘verborgen’ ingangen die je in de zomerperiode, met al die begroeiing, helemaal niet ziet.

De onderstaande foto’s en slideshow laat ingangen zien in het Geuldal en rondom Bemelen.

Kalkoven de Valk bij groeve t' Rooth

Mergelgroeve t' Rooth

Winkelberggroeve Bemelen

Foto’s Zonneberg Maastricht

Frank Daelmans — Sun, 13 Dec 2009 21:38:15 +0000

Meer nieuws over de Zonneberg
Informatie over rondleidingen in de Zonneberg

De onderstaande foto’s zijn gemaakt door Dutch Picture International – Henk Nijman tijdens een leuke tocht door de gangen van de Zonneberg.

Foto’s van de Mergelgrotten

Frank Daelmans — Sat, 21 Feb 2009 17:11:49 +0000

Via deze link kun je enkele van mijn foto’s bekijken die ik de afgelopen week gemaakt heb.

Mergelgrotten foto’s

Nog meer mooie mergelgrotten foto’s van het ‘LIFE foto archief’

Frank Daelmans — Tue, 25 Nov 2008 21:29:00 +0000

Collega bergloper Hans Ogg heeft afgelopen week de hele site van LIFE photo archive doorgespit op zoek naar foto’s van mergelgrotten, tunnels en andere onderaardse objecten. Hij denkt

dat hij nu wel alles heeft gevonden over groeves e.d.

Aangezien nog niet alle foto’s online staan (dit gaat volgens Google nog zeker enkele maanden duren) wachten we af of er misschien nog foto’s van de Limburgse mergelgrotten geplaatst worden (als LIFE al ooit hier geweest is)

Hieronder zijn nog enkele voorbeelden van foto’s die hij mij heeft toegestuurd. Bedankt hiervoor.

Les Baux Frankrijk – Hoge kwaliteit foto’s uit 1952 van Blokbrekers en Mergelgrotten

Frank Daelmans — Wed, 19 Nov 2008 05:45:00 +0000

Google heeft sinds deze week 10 miljoen foto’s van LIFE magazine online staan. Er staan foto’s van het jaar 1750 tot heden online in zeer mooie kwaliteit.
Natuurlijk heb ik direct gezocht naar foto’s van de mergelgrotten. Van Limburg kon ik helaas niets vinden, maar hieronder staan wel een paar zeer mooie uit 1952 van een groeve in de buurt van Les Baux in Frankrijk. (15 km. noordelijk van Vichy)

Het TIME foto archief vind je hier:LIFE photo archive

Hieronder kun je de foto’s bekijken. Klik de foto voor een grotere afbeelding.

Je kunt hier zien aan het ‘LIFE’ logo wat op z’n kop staat, dat men ook bij Google wel eens fouten maakt, op deze foto was de vloer n.l. het plafond en omgekeerd. (deze fout wordt wel vaker gemaakt)

Kunstschatten van ‘de Kluis’ in de Sint Pietersberg on ‘Flickr’

Frank Daelmans — Wed, 22 Oct 2008 09:28:00 +0000

Via de fotosite ‘Flickr’ zijn diverse foto´s uit de 2e werledoorlog te zien van ‘de Kluis’ in de Sint Pietersberg. Deze onderaardse bunker bevond (en is daar nog steeds) zich in de mergelgrotten van de Sint Pietersberg (Het Noordelijk gangenstelsel). Hier werden in de 2e wereldoorlog diverse Nederlandse kunstschatten opgeborgen, waaronder de ‘Nachtwacht’.

Meer over ‘de Kluis’ via deze website: www.pietersberg.nl

Ondergrondse fotografie: een oude methode in een nieuw jasje

Frank Daelmans — Tue, 14 Oct 2008 19:38:00 +0000

klik foto voor vergroting (Echogang Caestert)

De gang op deze foto herkent u wellicht: het is de echogang in Caestert. Zo op het eerste oog ziet u er misschien niets byzonders aan, misschien vind u het zelfs een aardige foto om te zien. Interessanter wordt de foto pas als u weet met hoeveel lampen ze gemaakt is: met welgeteld één hele Petromax, verder niets: geen zaklampen, fotoflitsers, Colemans of andere lichtbronnen: slechts één Petromax!

Onmogelijk, zult u denken? Nee hoor,

niet in het huidige digitale tijdperk!
O, dus “gefotoshopt”? Welnee, de foto komt rechtstreeks uit de digitale camera, zonder enige nabewerking!

De methode bestaat al vele jaren: de eerste vermelding die ik er over gehoord heb dateert al uit de jaren ’70, maar was toen tamelijk onbetrouwbaar: omdat er nog geen digitale fototoestellen waren moest je maar afwachten of na het ontwikkelen van het filmrolletje de foto’s gelukt waren.

Hoe werkt het?

Allereerst heb je nodig: 2 personen, een statief, een digitale camera waarvan je de lens kunt openzetten met een zelfontspanner, en een Petromax.

Statief + camera worden aan het begin van de gang opgesteld door de 1e persoon. De 2e persoon gaat halverwege de gang staan met de Petromax. De 1e persoon stelt de camera handmatig (!) scherp op de persoon met de lamp. Zodra dat gebeurd is loopt de persoon met de lamp naar de 1e zijgang vlakbij de camera en blijft zodanig staan dat de lamp net uit beeld blijft. Daarna gaat het spel beginnen.

Via de zelfontspanner wordt de lens van het fototoestel opengezet en opengehouden. De persoon met de lamp blijft 5 seconden staan en loopt daarna achteruit, weg van de gang dus, om het volgende blok heen en terug naar de gang waar hij zodanig blijft staan dat de lamp weer net niet in beeld komt. Daar blijft hij weer 5 seconden staan.

Zo worden alle zijgangen afgewerkt. Aan het einde van de gang steekt de persoon met de lamp snel over, waarbij de lamp met het lichaam wordt afgeschermt, en werkt vervolgens alle zijgangen aan de andere kant van de gang af, naar de camera toe dus. Zodra de laatste zijgang belicht is geweest wordt de lens van het fototoestel gesloten en is de foto, soms na enig rekenwerk door de camera, gereed.

En ziehier het voordeel van de digitale camera: het resultaat kan ter plaatse bekeken worden en, zonodig, nog ’n keer worden overgedaan als het resultaat je niet aanstaat!

Een variant op bovenstaande methode is dat de persoon bij de camera steeds de lens sluit of er een donker voorwerp voor houdt als de persoon met de lamp oversteekt naar de volgende zijgang. Echter: zonder electronische communicatie tussen de 2 personen vergt dit enig geschreeuw over en weer hetgeen natuurlijk niet past in de heerlijke rust en stilte die ondergronds heerst.

Toen de foto gemaakt werd dachten we dat wij de eersten waren die deze methode gebruikt- en vervolmaakt hadden, maar niets bleek minder waar toen we de foto aan mede-berglopers lieten zien: ook anderen hebben deze methode in het recente verleden succesvol gebruikt. Hopelijk krijgen we hun resultaten, en die van u, nog eens te zien op deze site!

Voor de liefhebbers zijn hier de technische gegevens van de camera + gebruikte instellingen:
Camera: Pentax K10D met objectief smc DA 18-55mm f/3.5-5.6 AL
Instellingen: ISO=100, d=8; f=18mm; belichtingstijd 318 seconden

Tot slot nog enkele tips voor het maken van ondergrondse tijdopnamen met een digitale camera:

Hoe kleiner het diafragma (d), hoe meer scherptediepte: d=32 (kleine lensopening) geeft duidelijk meer scherptediepte dan d=8 (grote lensopening). De waarde kan het beste ergens tussen 8 en 32 liggen.

Het ingestelde diafragma (d) heeft gevolgen voor de belichting: uitgaande van d=8 bij 1 seconde moet bij d=32 voor dezelfde belichting al een tijd van 16 seconden worden genomen.

Je kunt ook nog “spelen” met de ISO-waarde, dit is de lichtgevoeligheid van de “film”. ISO=100 geeft een ongevoelige film met de minste ruis (fijnere korrel), terwijl ISO=6400 een zeer gevoelige film met veel ruis (grove korrel) vertegenwoordigd. Verder betekent iedere stap naar een hogere ISO-waarde een verdubbeling van lichtgevoeligheid. Dit kan je helpen om de sluitertijd te verkorten.

Van belang is ook nog de brandpuntsafstand van het objectief. Een korte brandpuntsafstand van f=18mm (groothoek) geeft de grootste scherptediepte en rekt het perspectief wat op, terwijl een lange brandpuntsafstand van f=300mm (tele) een kleine scherptediepte heeft. Om zoveel mogelijk van een gang scherp op foto te krijgen moet je de brandpuntsafstand zo klein mogelijk houden, dus groothoek f=18 tot f=32 (liefst f=18).

Klik foto voor vergroting (St. Sebastiaan – Zonneberg)

Het punt waarop wordt scherpgesteld is eveneens van belang. Schat daarvoor de afstand (a) tussen de camera en het punt waarop je scherpstelt. Onder normale omstandigheden mag je aannemen dat vanaf dat scherpstelpunt 2/3 x a àchter dit punt en 1/3 x a vóór dit punt als scherp wordt aangemerkt. Tegenwoordig zijn er camera’s waarbij je kunt kiezen hoe moet worden scherpgesteld. Dit is een kwestie van experimenteren wat je het beste bevalt.

Oktober 2008,

Nol Eliëns, Leende

Jaap Brandsma, Best