Grot Däölkesberg is toch middeleeuws

Wetenschappelijk onderzoek schiet droom van historici over schuilplaats uit de steentijd aan diggelen.

Bron: www.limburger.nl op 6 augustus 2010

Lees ook: Prehistorische schuilplaats in Valkenburg ontdekt

De mergelgrot aan de Däölkesberg bij Walem is middeleeuws. Uit archeologisch onderzoek blijkt dat de holte niet, zoals gehoopt, uit de steentijd dateert.
Historisch Valkenburg is een illusie armer. De grot aan de Däölkesberg bij Walem stamt niet uit de steentijd, zoals amateurarcheologen vurig hoopten, maar is in de middeleeuwen ontstaandoor de winning van mergel voor de bouw van kastelen en boerderijen langs de Geul. Ivo van Wijk van het archeologisch bureau Archol heeft meer dan een jaar gewerkt aan een rapport over de opgravingen op de Däölkesberg. Hij kan het verhaal niet mooier maken dan het is: de holte in de mergelwand is niet veel ouder dan de andere mergelgroeves in de buurt. De verwachtingen waren nochtans hoog toen van Wijk en zijn team in mei 2009 op de Däölkesberg neerstreken voor ‘aanvullend archeologisch onderzoek’. In 1979 had amateur-archeoloog Hub Pisters op die plek vuurstenen werktuigen uit de prehistorie gevonden. Ook bij een tweede opgraving in 2005 kwamen stukjes bewerkte vuursteen aan de oppervlakte. Het ‘sleuvenonderzoek’ moest het definitieve bewijs leveren dat jagers al in de steentijd onderdak hadden gezocht in die ‘natuurlijke’ grot. Het archeologisch onderzoek leek de droom van Pisters te bevestigen. in de sleuven die op het weiland voor de grot waren gegraven, werden tientallen sporen uit de steentijd aangetroffen. Toen de onderzoekers op de restanten van een ‘prehistorisch kampvuur’ stuitten, ging de valg in de top: Valkenburg was met zijn ‘spectaculaire vondst’ landelijk nieuws.

Helaas, bij het bestuderen van de gevonden artefacten bleef van die illusie weinig heel. De holte was pas in de middeleeuwen ontstaan bij het winnen van mergel, wellicht in opdracht van de heren van het nabij gelegen kasteel Schaloen. En het kampvuur brandde daar omstreeks 1440, zoals een analyse van de verkoolde takjes van de jeneverbes onomstotelijk aantoonde. En die bewerkte stukken vuursteen dan, die zowel in 1979 als in 2005 en 2009 zijn gevonden bij de grot’ aan de Däölkesberg? Die zijn wel degelijk uit de steentijd, bevestigt van Wijk. Maar ze liggen wellicht op de verkeerde plaats: Van Wijk vermoedt dat die werktuigen hogerop gebruikt werden, op het plateau van de Däölkesberg, maar later met de regen en modder naar het lager gelegen terrein voor de groeve stroomden.

is de groeve aan de Daolkesberg daarmee niet interessant voor archeologen en historici? In tegendeel, vindt Van Wijk: het is een gaaf voorbeeld van een middeleeuwse mergelgroeve en die zijn tot dusverre nauwelijks onderzocht. op de Daolkesberg zou die ‘lacune in onze kennis’ wellicht opgevuld kunnen worden.

In het jaarboek 2010 van de stichting Historische en Heemkundige Studies in en rond het Geuldal beschrijven Ivo van Wijk, Alexander Verpoorten en Hub Pisters in een uitgebreid artikel de uitkomsten van het archeologisch onderzoek op de Däölkesberg. Het boek verschijnt eind dit jaar.

Däölkesberg - Foto Ralf Coumans