Kasteelruine Lichtenberg

Ruïne Lichtenberg ligt bovenop de Sint Pietersberg aan de rand van de ENCI-groeve op ongeveer 2 kilometer zuidelijk van Maastricht. De ruïne is nu eigendom van Stichting Natuurmonumenten.

De oorspronkelijke naam was Luchtenborg, waarschijnlijk afgeleid van ‘hooggelegen kasteel’ (Kasteel in de lucht) . Ook de Latijnse naam “Mons Lucis” werd wel gebruikt voor Lichtenberg. Bouw van het eerste originele kasteel is waarschijnlijk begonnen rond 1212. De in de tiende eeuw gebouwde Donjon gebruikte hij als fundament. De uit vuurstenen en kolenzandsteen gemaakte onderbouw van de ruïne is wellicht een van de oudste nog zichtbare kasteelresten in Nederland. In de 12e en 15e eeuw werd de donjon nog uitgebreid met twee extra verdiepingen. Het kasteel zelf is omstreeks 1400 gebouwd en in de 15e en 16e eeuw is het meerdere keren uitgebreid.

Het kasteel wordt verwoest tijdens de Hollandse Oorlog van 1672. Ofschoon het kasteel in 1740 nog bewoond was, is het in 1747 na een grote brand geheel in verval geraakt. Naderhand is op het kasteelterrein een Gesloten hoeve gebouwd, waarvan het woonhuis tegenwoordig nog bestaat. Het poortgebouw en de stallen zijn gebouwd in 1816. In 1904 wordt een ijzeren trap met een houten platform aangebracht in de toren en krijgt de toren de functie van een uitzichttoren. In 1985 is de ruïne gehandhaafd en zijn de bijgebouwen gerestaureerd.

In de periode vanaf 1926 werd de ENCI eigenaar van Lichtenberg. Door de bouw van de ENCI-fabriek en de afgravingen uit de Sint Pietersberg ten behoeve van de mergelwinning voor de cementfabriek staat de huidige hoeve Lichtenberg en ruïne enigszins geïsoleerd en als het ware op een steile kale rotspartij met bijna loodrechte verticale wanden.

Onder de ruïne bevinden zich nog restanten van de mergelgrotten van het Slavante stelsel. Deze immense en zeer oude mergelgroeve is door de ENCI zo goed als afgegraven. Wellicht danken we Lichtenberg en zijn mooie ligging aan het behoud van dit laatste stukje bijzonder ondergronds landschap.

Voor meer informatie over de geschiedenis van de ruïne Lichtenberg:  Breurhenket.com

Onderstaande foto’s zijn gemaakt op zondag 13 september tijdens de open zondagmiddag. Meer informatie over openingstijden vind je op de site van Stichting Oud Sint Pieter

Foto’s Ruïne Lichtenberg