Mergel ontstaat als dieren met een kalkskelet doodgaan en zich op deze manier afzetten op de bodem van de zee. Mergel is dus een afzettingsgesteente bestaande uit een mengsel van klei en fijne kalk. In Nederland wordt de regel gehanteerd dat mergel een gesteente is dat voor 25-75% uit kalk bestaat en voor het restant uit klei. Mergel is vooral afgezet tijdens de Krijtperiode en komt ondergronds in vrijwel geheel Nederland voor. Zuid-Limburg is het enige gebied in Nederland waar de mergel dagzoomt d.w.z zichtbaar aan de oppervlakte komt. Mergel is dus de Limburgse benaming voor Kalksteen.
In mergel vind men vele, voornamelijk kleine tot microscopisch kleine fossielen. Grote fossielen zijn er wel, maar uiterst zeldzaam. Verder vind men tussen de mergel diverse lagen vuursteen (silex), dit is een zeer hard gesteente. Het gesteente wordt vuursteen genoemd omdat een slag met een stuk vuursteen op een stuk ijzer vonken kan maken, waarmee brandbaar materiaal aangestoken kan worden. (na de nodige oefening!)
Het Krijt is een geologisch tijdperk dat duurde van ongeveer 145 tot 66 miljoen jaar geleden. Het Krijt was een periode met een relatief warm klimaat en een hoge zeespiegel. In het water leefden tegenwoordig uitgestorven groepen dieren waaronder de hier zeer bekende Mosasaurus.
Mergel (komt waarschijnlijk van het Romeinse “marga”) is makkelijk te bewerken tot bouwsteen welke vanaf de middeleeuwen veelvuldig werd gebruikt voor de bouw van b.v. Kerken, kastelen en verdedigingswerken. De Limburgse mergelgrotten (welke dus eigenlijk mergelgroeves zijn) zijn ontstaan door eeuwenlang ondergronds mergel delven (Blokbreken genoemd) waarbij de nu bestaande grote hoeveelheid gangen zijn ontstaan. Toen men op grotere schaal bakstenen leerde maken werd de mergelproductie te duur. Heden ten dage wordt er nog steeds ondergronds mergel gedolven (in Sibbe) maar hoofdzakelijk voor restauratie en onderhoud.
Of de Romeinen reeds ondergronds mergel wonnen is moeilijk na te gaan en waarschijnlijk niet waar. Wel is bekend dat zij reeds mergel gebruikten voor de fundering van hun huizen. Zij maakten hoogst waarschijnlijk gebruik van een dagbouwgroeve zoals de ENCI dat heden ten dage nog steeds doet. De ENCI gebruikt mergel voor de productie van cement, waarbij zij grote delen van de Sint Pietersberg en de daarbij behorende unieke ondergrondse gangenstelsels afgegraven hebben.
{ 0 comments… add one now }