Mergelgrotten in oorlogstijd op L1 TV

Deel 1

In deel 1 komen ooggetuigen aan het woord die tijdens de oorlog de mergelgroeven gebruikten vanwege hun rol in de illegaliteit.

Joop Geijsen uit Meerssen vertelt hoe hij met twee andere jongens een jaar lang ondergedoken zat in een mergelgrot even buiten Meerssen. Willem van Schaïk uit Geldrop bracht in de oorlog opgejaagde mensen, zoals Joden of geallieerde piloten, ondergronds van Nederland naar België.

Deel 2

Deel 2 beschrijft de rol van de Zuid-Limburgse mergelgroeven in het Duitse oorlogsplan. Vanaf 1943 nam ook de Duitse bezetter zijn toevlucht tot het onderaardse. Door de toenemende bombardementen op de Duitse steden en industriegebieden werd het noodzakelijk om de voor de oorlogsindustrie belangrijke fabrieken naar bomvrije werkplaatsen elders te verplaatsen.

In heel het Rijk werden mijnen, grotten, groeven en tunnels geschikt gemaakt voor de huisvesting van deze fabrieken. Zo ook in Zuid-Limburg. In het Geuldal tussen Meerssen en Valkenburg, maar ook in het Jekerdal ten zuiden van Maastricht bouwden de bunkerbouwers van de ‘Organisation Todt’ wanhopig aan de eindoverwinning van het Derde Rijk.

Deel 3

In deel 3 komt de vlucht van de lokale bevolking naar de grotten tijdens de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog aan bod. Met het oprukken van de geallieerde legers in Europa kwam ook de bevrijding van Zuid-Limburg steeds dichterbij. Limburg vormde het laatste bruggenhoofd vóór de grens met Duitsland en men verwachtte dat er stevig gevochten zou worden.

In Maastricht bestond een evacuatieplan om een deel van de bevolking onder te brengen in de grotten van de Zonneberg. Hoewel dit plan nooit officieel in werking kwam, trokken duizenden Maastrichtenaren die in de buurt van de Maasbruggen woonden uit angst voor bombardementen naar de ‘Berg’.

Iets verderop in Valkenburg vreesde men het ergste, omdat het Geuldal daar de laatste natuurlijke barrière vormde voordat men Duitsland bereiken zou. Voor een paar dagen werd Valkenburg frontstad. Terwijl het centrum van het stadje zwaar werd beschadigd tijdens de vele beschietingen waarmee de bevrijding daar gepaard ging, wachtte de bevolking ondergronds in spanning de komst van de Amerikanen af.