Search Results for "grotwoning"
De 6 mooiste en meest interessante rondleidingen in de Limburgse Mergelgrotten
Posted by: | CommentsEen overzicht van de leukste rondleidingen in de Limburgse Mergelgrotten
De Limburgse mergelgrotten, wie is er niet geweest. Ooit was het een van de favoriete uitstapjes van de basisschool. Ik kan mij nog goed herinneren hoe ik met de 5e klas naar de Maastricht ging, eerst met de boot vanuit Maastricht naar de aanlegsteiger bij de Zonneberg en dan de grotten in. Dat was nog eens spannend!
De mergelgrotten genieten ook nu nog steeds van een grote populariteit onder de toeristen die jaarlijks Read More→
Greetje Blanckers, de laatste grotbewoonster van de Sint-Pietersberg
Posted by: | CommentsBron: Panorama, 19 juni 1941
Geachte lezer, dit verhaal is overgenomen uit de Panorama van 1941 – dit verklaart de schrijf en vertelstijl, die kenmerkend is voor die tijd.
Aan den westelijke Maasoever, ten zuiden van de Limburgse hoofdstad, rijst de indrukwekkende Sint-Pietersberg op. die in ‘t geheele land bekend is. Het uiterlijk van den omvangrijken berg zier er vriendelijk genoeg uit, met het kleurige bouwland, de boomen en aardige huisjes, die soms sprankelen van zonnelicht. Welk een tegenstelling vormt dit uiterlijk met het innerlijk van den Sint Pieter!
Aan dr. Blink danken wij een pakkende beschrijving van het interieur, die hij gaf in zijn “Wandelingen door oud en nieuw Nederland”: “Op korten afstand van ‘Slavante’ ligt de toegang tot de onderaardsche gangenvan den Sint-Pietersberg, gevormd door een arcade van geel-lichtende tufsteen. Sedert eeuwen heeft men hier langs onderaardsche groeven bouwsteen uit den bodem gehaald en aldus werd de berg met een kruisnet van meer dan 16.000 gangen en dwarsgangen in alle richtingen doorsneden! Bij den ingang van de geopende poort leest men in zwarte letters het volgende rijm:
“Treed, vorst der schepping, treed
Het hart der aarde binnen
En buk gedwee de kruin
Uit eerbied voor deez’ tinnen
Ternouwernood verlicht
Door het flikk’ren der flambouw….”
Het geheel van den berg is somber en eentonig, al vindt men er ook aardige bijzonderheden en aangebrachte tekeningen, waarbij de gids gaarne verwijlt. Daar wijst hij op handtekeningen van beroemde bezoekers als Napoleon, Walter Scott, Rossini. Elders vermelden geschriften geschiedkundige herinneringen aan deze
Greetje Blanckers Grotwoning
gangen; hoe Plinius, de Romeinse natuurkundige, reeds melding maakte van het gebruik der hier aanwezige steensoort. In de nabijheid van den “Drup” werd het portret aan den wand geteekend, door den heer Van Vliet, van den apotheker Bosquet, die veel wetenschappelijke onderzoekingen betreffende den berg deed.
Wie een beetje van sensatie en griezelen houdt, kan heerlijk in den St. Pietersberg dwalen en er interessante dingen ontmoeten. Wijzen we bijvoorbeeld op de in mergel uitgehouwenbeeltenissen van voorwereldlijke diere, op de uitgebreide champignon-kwekerijen en op de vleermuizen die er overwinteren.
Thans maken we van een andere bijzonderheid gewag: De laatste grotbewoonster! Vroeger groeven de menschen een gat in de mergel en richtten zich een primitieve woning in. Vele van deze grotwoningen zijn thans verdwenen of dienen als bergplaats. Éen ervan is echter nog intact gebleven en wordt bewoond door de weduwe Blanckers. Ze heeft den hoogen leeftijd bereikt van 92 jaar. Van haar negende jaar woont zij in de grot, die ze meer dan tachtig ‘lentes’ trouw bleef. De laatste jaren is zij bedlegerig, wegens een ongemak aan een harer benen. Verder is ze kerngezond en zéér levenslustig. Ze kan haar praatje nog goed maken en houdt van bezoek, dat ze dikwijls ontvangt.
Héél haar arbeidzaam leven heeft ze ijverig boerenwerk verricht en tuinieren kon ze ook als de beste! Nu ligt ze rustig in haar bed en slaat het leven in haar omgeving met belangstelling gade. Een vrouw helpt met de bezigheden en houdt haar gezelschap.
Haar woning, die ze eenvoudig, doch zoo knus mogelijk heeft ingericht, bestaat uit een lange gang in de rots, waarvan het voorste gedeelte als huiskamer dienst doet, terwijl het achterste deel als bergplaats wordt gebruikt. De twee gedeelten zijn, op eenvoudige wijze door kasten gescheiden.
In een nis, aan een der zijwanden, is een kachel gemetseld, die de ruimte verwarmt en waarop tevens een potje kan worden gekookt. De grotwoning werd afgesloten met mergelblokken, waarin een deur en raam zijn uitgespaard. De begroeiing op den berg levert voorts een aardige omgeving op.
Greetje Blanckers voelt zich hier uitstekend op haar gemak en zou niet gaarne willen verhuizen.
Grotwoning Greetje Blanckers in 1941
Grotwoning situatie 2008
Hierboven zie je de situatie van binnenuit gezien in mei 2008, de ingang wordt gestut en er ligt zeer veel rommel binnen.
Grotwoning Greetje Blanckers situatie 2009
De grotwoning heeft jarenlang open gelegen en pas in 2009 heeft men deze afgesloten.
Interieur grotwoning Greetje Blanckers
De Oven grotwoning Greetje Blanckers
Op bezoek in de grotwoning
Mergelgroeves ten prooi aan vandalisme en vernielingen
Posted by: | CommentsKijk, zegt Luck Walschot, wanneer hij gewapend met een zaklamp de grot in de Vlaberg bij Geulhem binnenloopt. De eeuwenoude mergelwand is volgekalkt met graffiti, van jongens- en meisjesnamen tot blote dames en jodensterren. Bij de restanten van een kampvuur liggen lege blikjes. In andere grotten in Zuid-Limburg worden mountainbike-wedstrijden georganiseerd, survivaltochten of paintball-wedstrijden. ‘En soms complete houseparties’, weet Walschot. Steeds meer oude mergelgroeves vallen ten prooi aan beschadiging en vernieling. Walschot, voorzitter van de Stichting Ondergrondse Werken, wenst beschermingsmaatregelen.
Blokbreken mergelzagen
Eeuwenlang is in Zuid-Limburg mergel gewonnen. De Romeinen hadden al door dat ze mergelsteen met een zaag konden snijden. Sommige badhuizen waren opgetrokken uit mergelblokken. Losse kalkmergel werd gebruikt voor verbetering van landbouwgrond. Ook veel gebouwen uit de vroege Middeleeuwen zijn met mergelblokken gebouwd, evenals de tweede ommuring van Maastricht. Uit 1396 stamt het document waarin voor het eerst melding wordt gemaakt van de’berchhouwer’ of blokbreker: zo heet het beroep van de arbeiders die ondergronds de mergelblokken loszaagden en braken.
Met de opkomst van baksteen en beton verminderde de vraag naar mergel. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw is de Sibberberg nog de enige plek waar professioneel mergelblokken worden gebroken, hoofdzakelijk voor restauratiedoeleinden. De eeuwenlange mergelwinning heeft zijn sporen nagelaten in het ondergrondse landschap van Zuid-Limburg. Luck Walschot heeft vijftien jaar al speurend en wroetend langs de berghellingen een inventarisatie gemaakt van alle grotten in de regio. Hij telde 250 mergelgroeves, met gangenstelsels die een totale lengte hebben van bijna duizend kilometer.
Dat is veel meer dan bleek uit de laatste inventarisatie in de jaren zestig. Walschot schat dat hij ruim honderd grotten heeft ‘herontdekt’. Elke helling in Zuid-Limburg heeft hij meter voor meter doorgewoeld. Vooral ‘s winters werd zijn speurzin beloond, wanneer grot-ingangen niet meer door begroeiing aan het oog werden onttrokken. Veel grotten worden bewoond door insecten en vleermuizen en zelfs door dassen. ‘De grotten hebben niet alleen grote cultuurhistorische waarde. Ook de natuurwaarde verdient bescherming’, benadrukt Walschot. In menige grot zijn nog opschriften te zien die verwijzen naar het harde werk der blokbrekers, zoals hoeveel karrevrachten steen zijn gedolven voor een kerk of waterput. Aan de wijze van winning is de mijn te dateren. De oudste groeves dragen de halfronde sporen van het pikhouweel dat de eerste bressen in de mergellaag bikte. In jongere groeves zijn die sporen recht, afkomstig van de stootbeitel. De ondergrondse gangenstelsels hebben door de eeuwen heen verschillende bestemmingen gehad. In Geulhem is nog een rijtje grotwoningen te zien. In tijden van oorlog verborgen de boeren hun veestapel onder de grond. Ook kunstwerken werden zo in veiligheid gebracht. Tijdens de Franse inval rond 1800 ontstonden ondergrondse schuilkapellen.
Ook de champignonteelt vond onderdak in de mergelgrotten. In de bloeitijd van de Nederlandse grotchampignons (tussen 1950 en 1960) was een groot deel van
Rommel Zonneberg
de gangen geplaveid met paardenmest, voedingsbodem voor de paddenstoelen. Na de instorting van een champignonkwekerij in het Belgische Zichen, waarbij achttien doden vielen, ging de sector echter weer bovengronds. Tegenwoordig herbergt alleen de Sint Pietersberg een champignonkwekerij. Sommige mergelgrotten zijn ingericht als wijnkelder (Château Neercanne) of party- en congrescentrum (La Caverne de Geulhem). Andere dienen als opslagplaats of schaapskooi. Ruim tien jaar geleden werden veel grotten afgesloten met beton of tralies, nadat twee jongens in de Keerderberggroeven in Margraten waren verdwaald en drie weken later dood werden teruggevonden. Maar nog steeds zijn sommige grotten zomaar te betreden.
Nu genieten alleen de Jezuïetenberg in Maastricht en de Gemeentegrot in Valkenburg de status van rijksmonument. De Stichting Ondergrondse Werken wil veel meer grotten op de monumentenlijst, om verder verval te voorkomen. ‘We willen geen ontwikkelingen terugdraaien. Maar wat er nog van over is, moet worden beschermd’, aldus voorzitter Walschot. De provincie Limburg reageert welwillend op die noodkreet. Gedeputeerde Eurlings (CDA) gaat onderzoeken welke grotten het waardevols zijn en wellicht meer bescherming nodig hebben. Want de mergelgroeven zijn onlosmakelijk verbonden met Zuid-Limburg, in goede en in slechte tijden. Walschot: ‘Ooit zakten de klinkers van een net aangelegde straat in Berg en Terblijt opeens een meter diep weg. Bleek er een vergeten grot onder de straat te liggen.’
Bron: www.volkskrant.nl
Stichting Oud Sint Pieter
Posted by: | CommentsHet dorp Sint Pieter, nu onderdeel van Maastricht, bevat vele cultuurhistorische ´landmarks´, waarvan de Sint-Pietersberg wel de meest in het oog springende is.
Gelegen tussen de mergelweg en de lage kanaaldijk is het reeds 2000 jaren onderdeel van de de `wereldgeschiedenis´. Is het niet wegens de Romeinse uitkijkpost die op de Sint-Pietersberg lag, dan is het wel om de Luikerweg – een van de oudste nog bestaande wegen (tussen Maastricht en het zuiden) die ooit over het midden van de Sint-Pietersberg liep, maar nu wordt onderbroken door de ENCI – groeve.
Op dit moment wordt er hard gewerkt om de grotwoning van Greetje Blanckers te restaureren en voor het nageslacht te bewaren.
Vergeet ook niet Hoeve Lichtenberg met zijn museum, Grotten Noord, de Zonneberg en de wijngaard.
Nieuwsgierig geworden en wil je nog veel meer weten over het verleden van Sint Pieter, kijk dan eens op de site van ‘Oud Sint-Pieter’ – een zeer mooie en uitgebreide site met veel foto´s van vroeger en nu.
In en om de Geulhemmergroeve – Het boek
Posted by: | CommentsVandaag had ik de gelegenheid om het boek van John Knubben af te halen. Logischerwijs was dit in de Geulhemmergroeve! Ik had reeds een blik in het boek geworpen tijdens het “historisch café” en was zeer onder de indruk. Na “de dikke van Schaik” krijgen we nu de “Dikke van Knubben” (En dat is zeker geen scheldwoord). Het boek met 574 pagina’s in full color is een grote aanwinst voor iedereen die in de mergelgrotten geïnteresseerd is. En niet alleen ondergronds Geulhem wordt hier uitvoerig besproken, ook diverse bovengrondse onderwerpen passeren de revue.
In 4 jaar tijd heeft auteur een uitgebreide omschrijving van de rijke historie van deze groeve en haar omgeving Read More→
